ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν έβαλαν φρένο στον πολεμικό πυρετό και έδωσαν ευκαιρία στην ειρήνη και στην ενεργειακή και οικονομική ανάσα με το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Το ίδιο, όμως, δεν συμβαίνει με την Τουρκία και το κατοχικό καθεστώς, που, αντί να χαλιναγωγούν, κλιμακώνουν τις απειλές τους μέσω πράξεων και ρητορικής. Ενώ από τις 3 ώς τις 9 Απριλίου ήταν σε εξέλιξη η μεγάλη τουρκική άσκηση με την επωνυμία «Γαλάζια Πατρίδα» και ενώ στις 6 του μήνα ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης συναντιόταν με τον Τουφάν Ερχιουρμάν για τα ΜΟΕ, ο λεγόμενος «υπουργός Εξωτερικών του», Αχτσίν Ερτουγλούρογλου, μιλώντας στη «Γενί Σαφάκ», ισχυριζόταν ότι Ελληνοκύπριοι και Ελλάδα πάσχουν από τη Μεγάλη Ιδέα: «Αυτή η νοοτροπία είναι μια προβληματική και στρεβλή ιδέα, βασισμένη στο όνειρο ανασύστασης της αυτοκρατορίας του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε απέναντι σε αυτό είναι να λάβουμε μέτρα για να προστατευτούμε», παρατήρησε.

Το αδύνατο…

Πρόσθετα, ο κ. Ερτουγλούρογλου επισήμανε ότι η παρουσία των ελληνικών δυνάμεων στην Κύπρο είναι συναφής με τη συνεργασία που υπάρχει με το Ισραήλ, τη Δύση και δη τις ΗΠΑ. Στόχος, τόνισε, είναι η εξισορρόπηση των ισοζυγίων δυνάμεων και η αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από την Κύπρο επί τη βάσει της θέσης «μηδέν στρατός, μηδέν εγγυήσεις». Είπε χαρακτηριστικά: «Δεν υπάρχει στρατιωτική δύναμη που να μην έχει αναπτυχθεί στο νησί. Ο εξοπλισμός έχει φτάσει σε σοβαρά επίπεδα. Στον πυρήνα αυτών των πολιτικών βρίσκεται ο στόχος δημιουργίας ισορροπίας απέναντι στην Τουρκία και απομάκρυνσης του τουρκικού στρατού από το νησί. Ωστόσο, η υλοποίηση αυτών των στόχων είναι αδύνατη. Ούτε τα τουρκικά στρατεύματα θα αποχωρήσουν, ούτε η ‘‘νότια Κύπρος’’ μπορεί να γίνει μέλος του ΝΑΤΟ». Και τάχθηκε υπέρ της διατήρησης των τουρκικών εγγυητικών δικαιωμάτων για την ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων που ανήκουν, όπως ανάφερε, στο τουρκικό έθνος.

Οι ευέλικτοι…

Αυτή είναι η «προοδευτική» και «ευέλικτη» «κυβέρνηση» Ερχιουρμάν. Εάν ληφθεί υπόψη η πάγια θέση του για τη συνιδρυτική πράξη για μια ομοσπονδία που θα είναι ενταγμένη ως εκ τούτου στη λογική των δύο κρατών και της συνομοσπονδίας, μπορεί ν’ αντιληφθεί κάποιος πίσω από τις όποιες «θετικές και αισιόδοξες αντιλήψεις», τι τελικά αποκρύβεται εάν επαναρχίσουν οι συνομιλίες; Η διχοτόμηση. Χωρίς η Άγκυρα και το κατοχικό καθεστώς να δέχονται την αρχή «μηδέν στρατός, μηδέν εγγυήσεις». Οι τοποθετήσεις αξιωματούχων της Τουρκίας και του ψευδοκράτους δημιουργούν την αντίθετη εικόνα από την πραγματική. Ότι δηλαδή: 1. Οι Τουρκοκύπριοι βρίσκονται σε άμυνα και ότι οι Ελληνοκύπριοι είναι οι επιτιθέμενοι. 2. Εάν η Ελλάδα θέλει πόλεμο, θα τον έχει. Αυτή είναι η ρητορική του τουρκικού CNN, που κατευθύνεται από κυβερνητικούς κύκλους. Και σε αυτά προστίθενται οι απειλές του Προέδρου της Επιτροπής Άμυνας της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης και πρώην Υπουργού Άμυνας, Χουλουσί Ακάρ, ο οποίος σε ανάρτησή γραψε ότι όσοι «κάνουν όνειρα για Πάσχα» στην «πατρίδα των Τουρκοκυπρίων» θα ζήσουν το «τελευταίο τους Πάσχα»!

Ενόχληση και αποβατικά γυμνάσια…

Ας μην υποτιμούνται οι τουρκικές απειλές υπό την εξής έννοια: 1. Η Άγκυρα επιβεβαιώνει τις επιθετικές της διαθέσεις και ότι είναι αδιάλλακτη, καθώς και ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσει ή να είναι ευέλικτη στο Αιγαίο και στο Κυπριακό. 2. Με την παρουσία ευρωπαϊκών δυνάμεων στην περιοχή, και δη των ελληνικών, αισθάνεται η Τουρκία ότι χάνει τη μονοπωλιακή σχέση της στην περιοχή, που θέλει να την ασκεί μέσω της Γαλάζιας Πατρίδας. Η τελευταία άσκηση από τις 3 ώς τις 9 Απριλίου κάλυψε περιοχές στη Μαύρη Θάλασσα, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Εκτός δε των άλλων, ήταν διακλαδική και περιελάμβανε αποβατικά γυμνάσια. Για να δράσει πού; Στην Κύπρο αποβιβάστηκε το 1974. Τώρα πού θα αποβιβαστεί; Πού αλλού, πλην νησιών του Αιγαίου;

Άρθρο 42,7 και σύστημα ασφάλειας

Εφόσον η Τουρκία επιμένει και κλιμακώνει τις απειλές της, δικαιολογείται: Πρώτο, η συνέχιση της παραμονής των ελληνικών δυνάμεων, δηλαδή των F-16 και των φρεγατών, οι οποίες θα μπορούν να επιστρέψουν στη βάση τους όταν η Άγκυρα αποφασίσει ν’ αρχίσει την πλήρη αποχώρηση των τουρκικών κατοχικών στρατευμάτων. Η Ελλάδα έχει ηθικά, εθνικά και νομικά δικαιώματα ως εγγυήτρια δύναμη να προστατεύσει την Κυπριακή Δημοκρατία. Δεύτερο, η ενσωμάτωση του άρθρου 42, παράγραφος 7 των Συνθηκών περί της υποστήριξης, ακόμη και στρατιωτικής, σε κράτος μέλος που δέχεται επίθεση από τρίτο κράτος, θα πρέπει να περιληφθεί εντός αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Και στην απόφαση θα πρέπει να γίνεται αναφορά για αυτόματη ενεργοποίησή του. Επί μακρόν γράφαμε για το άρθρο 42,7, και να τώρα που η ΕΕ συνελήφθη απροετοίμαστη. Και η παρτίδα στην Κύπρο σώθηκε, όπως και η Κυπριακή Προεδρία, με τη συνδρομή των Γάλλων, των Ισπανών και των Ολλανδών που έσπευσαν κατά μόνας. Ως κράτη, και όχι ως ΕΕ, κατόπιν συνεννόησης με το κράτος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Τρίτο, τη δημιουργία μιας δύναμης της ΕΕ στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, που θα είναι ενταγμένη στη λογική και πρακτική εφαρμογή της «Αυτόνομης Άμυνας» σε συνεργασία με τις ΗΠΑ και με έδρα την Κύπρο. Μια τέτοια πολιτική δεν αποκλείει τη συνεργασία με όλους του δρώντες της περιοχής στο πλαίσιο ενός «ευρωπαϊκού υποσυστήματος συλλογικής ασφάλειας».

Τονίζονται αυτά, διότι η Τουρκία τήρησε μια στάση επιτήδειου ουδέτερου, αλλά φιλικά προσκείμενη στο Ιράν, του οποίου το καθεστώς δεν πέφτει επί του παρόντος. Στις 7 Απριλίου, ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν παρευρέθη σε τελετή εγκαινίων των νέων εγκαταστάσεων παραγωγής της Roketsan και υπέγραψε επί ενός υπερηχητικού πυραύλου «Tayfun Block 4» με βεληνεκές 1.500 χιλιόμετρα. Πρόκειται για καθαρά επιθετικό όπλο, ενώ στον αντιβαλλιστικό τομέα, όπου υπάρχουν κενά, βρίσκεται ήδη σε διαδικασία δικών της οπλικών συστημάτων. Εν ολίγοις, η Άγκυρα δεν τα έσπασε με τις ΗΠΑ και δεν τάχθηκε εναντίον του Ιράν. Εκείνο που θα πρέπει να λεχθεί είναι ότι η Τουρκία μπορεί να εξελιχθεί σε ένα άλλο Ιράν, δηλαδή μια απειλή, η οποία εάν δεν περιοριστεί και χαλιναγωγηθεί, θα είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί, όπως και η περίπτωση του Ιράν. Υπάρχει μια σειρά κοινών μεταξύ των δύο χωρών χαρακτηριστικών, που δικαιολογούν μια τέτοια αντίληψη όπως είναι:

Πίνακας Τουρκίας – Ιράν

Επιχειρήσεις εκτός συνόρων

• • Τουρκία: επιχειρήσεις στη Συρία, “Ασπίδα του Ευφράτη” και ζώνη ασφαλείας και κατοχή της Κύπρου.
  • Ιράν: στρατιωτική παρουσία και σύμβουλοι στη Συρία υπέρ του καθεστώτος Άσαντ για χρόνια. Για να τερματιστεί η δράση της Συρίας χρειάστηκαν χρόνια και ο τελευταίος πόλεμος. Ανάλογη πολιτική τηρήθηκε και στον Λίβανο, καθώς και στο Ιράκ και την Υεμένη. Η παρέμβαση της Τουρκίας και η πτώση του καθεστώτος της Συρίας έδωσαν την ευκαιρία στο Ισραήλ να σπάσει τον διάδρομο του Ιράν μέσω Συρίας προς τον Λίβανο.

Προβολή στρατιωτικής ισχύος

• • Τουρκία: Χρήση drones Bayraktar σε Λιβύη και Ουκρανία. Χρήση στρατευμάτων σε Συρία, Ιράκ και Κύπρο και γενικότερα στην Ανατολική Μεσόγειο.
  • Ιράν: Δοκιμές βαλλιστικών πυραύλων, που στον τελευταίο πόλεμο αποδείχθηκαν σημαντικό εργαλείο αποτρεπτικής απειλής.
  • Και οι δύο χώρες προχώρησαν σε ανάπτυξη στρατιωτικών βιομηχανιών και δη επιθετικού χαρακτήρα. Μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις σε αριθμούς και σε σύγχρονα οπλικά συστήματα.

Στρατηγικό βάθος

• • Τουρκία: Δημιουργία ζωνών επιρροής στα Βαλκάνια (από την Αλβανία ώς τα Σκόπια και τη Βοσνία) στη βόρειο Συρία, στο Αιγαίο, στην Κύπρο, στη Λιβύη. Προστίθενται οι Βάσεις σε διάφορες χώρες, όπως το Κατάρ και η Σομαλία.
  • Ιράν: «Διάδρομος» επιρροής από τον Ιράν, στο Ιράκ, στη Συρία και στον Λίβανο, που σπάζει τώρα από το Ισραήλ με στρατιωτικά μέσα.

Διεκδίκηση περιφερειακής ηγεμονίας

• • Τουρκία: Ενεργός ρόλος σε Ανατολική Μεσόγειο, Λιβύη και Βαλκάνια, καθώς και σε χώρες της Αφρικής είτε με Βάσεις είτε με πώληση στρατιωτικού υλικού.
  • Ιράν: Ισχυρή επιρροή σε Ιράκ, Λίβανο και Υεμένη (Χούθι).
  • Και οι δυο χώρες στρέφονται σε βάρος του Ισραήλ ως της εδραιωμένης περιφερειακής δύναμης που θέλουν να αμφισβητήσουν για να αναδειχθούν οι ίδιες στον δικό του ρόλο.

Έλεγχος στρατηγικών περιοχών

• • Τουρκία: Δραστηριότητα σε ΑΟΖ και ενεργειακές ζώνες σε Κύπρο, Αιγαίο, Μαύρη Θάλασσα.
  • Ιράν: Έλεγχος και επιρροή κοντά στα Στενά του Ορμούζ, που αποδείχθηκαν καθοριστικής σημασίας στον πόλεμο με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ως αποτρεπτική απειλή.

Αμφισβήτηση υφιστάμενων ισορροπιών

• • Τουρκία: Αμφισβητήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και δη σε Ελλάδα και Κύπρο.
  • Ιράν: Αντιπαράθεση με ΗΠΑ και Ισραήλ και προσπάθεια ανατροπής ισοζυγίων δυνάμεων στη Μέση Ανατολή μέσω εντεταλμένων.

Στήριξη ένοπλων ομάδων και τρομοκρατίας

• • Ιράν: Υποστήριξη στη Χεζμπολάχ και Χούθι.
  • Τουρκία: Υποστήριξη ομάδων στη Συρία και του νέου καθεστώτος της, καθώς και της Χαμάς, καλές σχέσεις με τη Χεζμπολάχ και παρουσίας
  • στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο.

Έμμεση και άμεση εμπλοκή σε πολέμους

• • Τουρκία: Συμμετοχή στη Λιβύη μέσω συμμάχων καθώς και στη Συρία, συν η κατοχή της Κύπρου.
  • Ιράν: Εμπλοκή στο Ιράκ μέσω φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών, όπως και στον Λίβανο.

Χρήση θρησκείας στην πολιτική

• Ιράν: Θεοκρατικό καθεστώς.
• Τουρκία: Ενίσχυση του ρόλου της θρησκείας σε πολιτικό επίπεδο και στο πολιτειακό σύστημα. Και τα δυο κράτη χαρακτηρίζονται από ελλείμματα δημοκρατίας με σκληρές αστυνομικές δυνάμεις. Η μεν Τουρκία έχει τους Φρουρούς του καθεστώτος Ερντογάν, που έδρασαν αποτελεσματικά στο πραξικόπημα, το οποίο διενεργήθηκε σε βάρος του το 2015. Το δε Ιράν διαθέτει τους Φρουρούς της Επανάστασης, που συνιστούν τον φύλακα άγγελο του καθεστώτος.

Ιδεολογική επιρροή στο εξωτερικό

• Ιράν: Προώθηση σιιτικού Ισλάμ.
• Τουρκία: Πολιτισμική και θρησκευτική επιρροή σε μουσουλμανικούς πληθυσμούς. Στροφή της χώρας από τον Δυτικόστροφο Κεμαλισμό στο σουνιτικό Ισλάμ.

Σκληρή διαπραγματευτική τακτική

• Και οι δυο χώρες έχουν όνομα σκληρού διαπραγματευτή. Το Ιράν με τις ΗΠΑ και η Τουρκία με τις ΗΠΑ και την ΕΕ.

Χρήση checkpoints ως εργαλείων ισχύος

• Ιράν: Έλεγχος των Στενών του Ορμούζ.
• Τουρκία: έλεγχος σημαντικών checkpoints όπως είναι της Κωνσταντινούπολης και των Δαρδανελλίων, συν της πρόθεσης για έλεγχο των ανατολικών πυλών του Αιγαίου.

Η κατατριβή…

Προ ημερών είχαμε αναφερθεί στο ότι η Τουρκία εμφανίζεται μέσα από τη νεο-οθωμανική πολιτική της ως κράτος ανάλογης απειλής όπως το Ιράν, κάτω από τον φιλοδυτικό, όμως, μανδύα του ΝΑΤΟ. Γίνεται δε αντιληπτό ότι η Άγκυρα άφησε μέσα από την ουδετερότητά της, τους εμπόλεμους εμπλεκόμενους στην περιοχή, δηλαδή το Ιράν, το Ισραήλ, καθώς και τις χώρες του Κόλπου, να κατατριβούν. Με τον τρόπο αυτό προσδοκά να ενισχυθεί η ίδια ως περιφερειακή δύναμη και δη στον χώρο του Ισλάμ, αλλά και ευρύτερα. Η “Jerusalem Post” διερωτάτο τις προάλλες, ρητορικά, για να προβάλει τη θέση ότι η Τουρκία εμφανίζεται ως το νέο Ιράν στη Μέση Ανατολή. Ακόμη και αν υπάρχει εκεχειρία στον πόλεμο στο Ιράν, η τουρκική απειλή είναι υπαρκτή και ενισχύεται. Και επιβάλλει την ενίσχυση της δικής μας αποτροπής. Εφόσον υπάρχει κατοχή, ο πόλεμος του Ιράν δείχνει τη σημασία της αυτοδύναμης άμυνας…

ΠΗΓΗ:https://simerini.sigmalive.com/article/2026/4/11/tourkia-se-rages-iran-kai-anagke-sullogikou-sustematos-asphaleias/