9/8/2026
γράφει ο Κώστας Βενιζέλος
Οι γεωστρατηγικοί σχεδιασμοί και επιδιώξεις της κατοχικής πλευράς, πιέζουν «προς τα κάτω», στη λίστα προτεραιοτήτων της, το Κυπριακό. Για την Άγκυρα, όπως συναφώς αναφέρουν ενημερωμένες πηγές, η Κύπρος βρίσκεται μονίμως στους σχεδιασμούς της και χρησιμοποιείται για την εκπλήρωση των ευρύτερων επιδιώξεων της, σε μια περίοδο ανακατανομής ισχύος στην περιοχή.
Ως εκ τούτου, εκείνο που συνάγεται από τις τουρκικές κινήσεις είναι πως την ενδιαφέρει πρωτίστως η Κύπρος, την οποία εντάσσει μονίμως στους σχεδιασμούς της, ως βασικός πυλώνας υλοποίησης ευρύτερων επεκτατικών επιδιώξεων.
Κρίνεται δε σημαντικό να γίνεται κατονοητός ο διαχωρισμός «Κύπρος» και «Κυπριακό», όπως το αντιλαμβάνεται η Τουρκία, για να τύχει και σωστής αντιμετώπισης η τουρκική πολιτική. Στην Άγκυρα ασκούν πολιτική έχοντας εντάξει διάφορες περιοχές στον πεδίο ενδιαφέροντος τους και καθόρισαν και εκείνες, που θεωρούν κλειδί για την υλοποίηση. Και σε αυτές είναι και η Κύπρος.
Τουρκία και Κυπριακό
Για την Τουρκία, όπως διαφάνηκε και από το παρασκήνιο, που εξελίχθηκε πριν αλλά και στη διάρκεια της πρόσφατης επίσκεψης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, στην Κύπρο,δεν την ενοχλεί η κινητικότητα. Φτάνει, βέβαια, να μην επηρεάζει τις επιδιώξεις της. Εξ ου και αποδέχθηκε το ελάχιστον. Δηλαδή δεν υπήρξε σαφής δέσμευση για το επόμενο βήμα στο Κυπριακό, αλλά μια διαδικασία προετοιμασίας για τη σύγκληση άτυπης Πενταμερούς Διάσκεψης.
Τι μπορεί να ανατρέψει αυτή την εικόνα; Εκείνο που θα πρέπει να επιδιώκεται είναι η δημιουργία των προϋποθέσεων, ώστε να προκληθεί ενδιαφέρον της Τουρκίας για το Κυπριακό; Όπως για παράδειγμα τα ενεργειακά; Ενδεχομένως. Ιδιαίτερα σε μια φάση που φαίνεται να υπάρχει κινητικότητα στο πεδίο αυτό, με τα όσα έχουν εξαγγελθεί από τη Λευκωσία, αλλά και την ιταλική εταιρεία ENI.
Η τουρκική στρατηγική, σταθερά και συστηματικά στοχεύει, στην όλο και περισσότερο διολίσθηση του Κυπριακού και την προώθηση ενός νέου μοντέλου λύσης με συνομοσπονδιακά χαρακτηριστικά. Κι αυτό περνά μέσα και από την κατάργηση/ ακύρωση ή αλλοίωση των συγκλίσεων. Σταθερός στόχος ο έλεγχος ολόκληρης της Κύπρου είτε με συμφωνία είτε χωρίς. Δεν την ενδιαφέρει να εμπλακεί σε μια διαδικασία επίτευξης συμφωνίας, αλλά είναι σαφές πως προετοιμάζει, για κάθε περίπτωση, το έδαφος.
Η κατοχική Τουρκία θέτει προϋποθέσεις, όρους, διευρύνει τις αξιώσεις της έχοντας δυο στόχους. Ο πρώτος, που είναι ο πιο ορατός, είναι να μην προχωρήσει η διαδικασία, λόγω των όρων της. Επιδιώκει, μάλιστα, να μην φορτωθεί το αδιέξοδο. Ο δεύτερος στόχος, είναι δύσκολος. Επί της ουσίας, η Τουρκία με τη γνωστή τακτική της, θεωρεί πως κάποια στιγμή προ του φάσματος της μη λύσης, κάτω από πιέσεις, θα υπάρξουν κινήσεις προσέγγισης προς τις τουρκικές θέσεις. Κάτι τέτοιο φαντάζει δύσκολο καθώς θα πρόκειται για εθνική αυτοχειρία.
Σημειώνεται ότι κατά την πρόσφατη συνάντηση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν με τον λεγόμενο πρωθυπουργό της αποσχιστικής οντότητας, Ουνάλ Ουστέλ, σύμφωνα με ανακοινωθέν του τελευταίου, «επιβεβαιώθηκε η κοινή πολιτική της Τουρκίας και της ‘’τ.δ.β.Κ.’’ σε σχέση με το Κυπριακό, ενώ τονίστηκε ότι δεν πρόκειται να υπάρξει υπαναχώρηση από το μοντέλο λύσης ‘’δύο κρατών’’ και ότι δεν υπάρχει άλλη βιώσιμη λύση πέραν από την αναγνώριση της κυριαρχικής ισότητας και του ισότιμου διεθνούς καθεστώτος της ‘’τ.δ.β.Κ.΄΄». Επιπλέον, υπογραμμίστηκε εκ νέου ότι το ομοσπονδιακό μοντέλο λύσης, το οποίο συζητήθηκε επανειλημμένα στο παρελθόν, δεν ανταποκρίνεται πλέον στις υφιστάμενες συνθήκες και στις «πραγματικότητες» στο νησί
Δεν είναι φίλος της αλήθειας
Η κατοχική πλευρά, διά του Τουφάν Έρχιουρμαν, έθεσε προϋποθέσεις και όρους και επικεντρώθηκε σε μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Ανεξαρτήτως τι λέει δημόσια ο εγκάθετος της Άγκυρας, δεν επιτεύχθηκαν όλοι οι στόχοι της κατοχικής πλευράς. Κατάφερε, πάντως να αποτρέψει τον ορισμό ημερομηνίας για άτυπη Πενταμερή Διάσκεψη και να μην υπάρξει σαφής προοπτική επανέναρξης των συνομιλιών. Αυτό το πέτυχε, για την ακρίβεια, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, με τον οποίον επικοινωνούσε ο Γενικός Γραμματέας.
Ο ηγέτης της αποσχιστικής οντότητας προφανώς και λέει ψέματα όταν ισχυρίζεται ότι η κυπριακή πλευρά απέρριψε την αποναρκοθέτηση. Λέει ψέματα όταν ισχυρίζεται ότι ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών πρότεινε επτά ΜΟΕ. Δυο ζήτησε να προωθηθούν, η διάνοιξη οδοφραγμάτων και η αποναρκοθέτηση. Ενώ ζήτησε και την αποδοχή των συγκλίσεων. Υπενθυμίζεται συναφώς ότι μια ομάδα των Ηνωμένων Εθνών, υπό τον Καναδό εμπειρογνώμονα, Δρ McGarry, εργάζεται με στόχο να συμπληρωθεί αυτή η αποστολή το συντομότερο και να τεθεί ενώπιον των εμπλεκόμενων.
Μετά τις συγκλίσεις
Μετά την εκατέρωθεν υιοθέτηση των συγκλίσεων, εάν και εφόσον τούτο επιτευχθεί, θα επικεντρωθούν οι συζητήσεις στα θέματα που υπάρχουν αποκλίσεις. Όπως το περιουσιακό. Και στο εδαφικό, παρά το γεγονός ότι κατατέθηκαν δυο χάρτες στη διάρκεια των συζητήσεων στις 11 Ιανουαρίου 2017 στη Γενεύη. Τότε η ελληνοκυπριακή πλευρά πρότεινε όπως το υπό τουρκοκυπριακή διοίκηση τμήμα να ανέρχεται στο ποσοστό του 28,2%, συμπεριλαμβάνοντας περιοχές όπως η Μόρφου, η Αμμόχωστος και η Κυθρέα. Η τουρκική πλευρά κατέθεσε χάρτη, που προέβλεπε περιοχή με ποσοστό 29,2% να παρέμεινε υπό την κατοχή της. Οι χάρτες ήταν αποτέλεσμα συμφωνίας, που επιτεύχθηκε στο Μον Πολεράν. Τον Δεκέμβριο του 2017, η τουρκική πλευρά απέσυρε τον χάρτη. Τα Ηνωμένα Έθνη είχαν ανακοινώσει πως ύστερα από αίτημα του κ. Ακιντζί, τα Ηνωμένα Έθνη επέστρεψαν το χάρτη που είχε καταθέσει στις 11 Ιανουαρίου του 2017 στη Γενεύη.
Το θέμα της ασφάλειας υπάρχει απόκλιση. Υπάρχει, ωστόσο, η καταγραμμένη θέση του Γενικού Γραμματέα για την κατάργηση του συστήματος των εγγυήσεων και την αντικατάσταση τους με ένα νέο πλαίσιο ασφάλειας ενώ στην ατζέντα βρίσκεται και η αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων κατοχής.
Το θέμα της ασφάλειας, οι προτάσεις Γκουτέρες, είναι αυτό που οδήγησε, ως γνωστό, την Τουρκία, να τουμπάρει την άτυπη Διάσκεψη για το Κυπριακό στο Κραν Μοντάνα.
Είναι σαφές πως η κατοχική πλευρά ροκανίζει το χρόνο. Αυτό κάνει ο Έρχιουρμαν, ο οποίος κατά την επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, στην Κύπρο, ήταν κατώτατος των περιστάσεων, γεγονός που έγινε αντιλήφθηκε και ο Γενικός Γραμματέας, Αντόνιο Γκουτέρες.
Τουρκικές κινήσεις αφαίρεσης στρατηγικών πλεονεκτημάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας
Η κατοχική Τουρκία επιχειρεί με διάφορες κινήσεις να αφαιρέσει στρατηγικά πλεονεκτήματα της Κυπριακής Δημοκρατίας και ταυτόχρονα να αυξήσει την επιρροή της και ενίοτε και τον έλεγχο της στην περιοχή. Τα ανοίγματα της κατοχικής δύναμης προς Αίγυπτο και Λίβανο, οι στενές σχέσεις με τη Συρία, συνοδεύονται από κινήσεις, που αποσκοπούν στο να σπάσει ο άξονας συνεργασιών της Κυπριακής Δημοκρατίας με κράτη της περιοχής. Η πρόσφατη επίσκεψη του Λιβανέζου Προέδρου, Ζοζέφ Αούν στην Άγκυρα( 30/7), έγινε για να μεσολαβήσει η Τουρκία προς τη Συρία, για να μην προχωρεί σε στρατιωτικά κτυπήματα στο Λίβανο. Ο Ερντογάν βρήκε την ευκαιρία να προτείνει όπως αποστείλει τουρκικά στρατεύματα στον Νότιο Λίβανο, στην μεθόριο Λιβάνου-Ισραήλ-Συρίας. Κι αυτό ενόψει της ολοκλήρωσης της παρουσίας της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ (UNIFIL) που έχει οριστεί για τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Ο Ζοζέφ Αούν παρουσιάσθηκε επιφυλακτικός έναντι στην τουρκική πρόταση. Είναι γενικά επιφυλακτικός έναντι στην Τουρκία, ενώ γνωρίζει πόσο σημαντική είναι για η χώρα του η Κυπριακή Δημοκρατία και ως κράτος-μέλος της Ε.Ε. Η Λευκωσία αποτελεί το σύνδεσμος μεταξύ την Κομισιόν και τη Βηρυτό.
Σε ότι αφορά την Αίγυπτο, παρά τις εκατέρωθεν επιφυλάξεις, υπάρχουν και θέματα κοινού ενδιαφέροντος. Κοινών συμφερόντων, αλλά και διαφωνιών, στη Λιβύη, Αιθιοπία, Σομαλία, Ερυθραία, Τζιμπουτί, Σουδάν, Σομαλιλάνδη. Η αμυντική συνεργασία των δυο χωρών φαίνεται να προχωρά. Έχει υπογραφεί, όπως είναι γνωστό, επιστολή προθέσεων από τους υπουργούς Άμυνας ( στις 13 Ιουλίου στην Άγκυρα) ενώ έγιναν και κοινές αεροπορικές ασκήσεις (μια και με συμμετοχή Αζερμπαϊτζάν). Στην ατζέντα των δυο χωρών είναι και η αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού της Αιγύπτου από την Τουρκία.
Η Λευκωσία παρακολουθεί από κοντά τα όσα διαδραματίζονται μεταξύ Τουρκίας και Αιγύπτου. Με την Αίγυπτο η Κύπρος έχει συνεργασία και στα ενεργειακά, που είναι και κρίσιμα και σημαντικά για το Κάιρο. Προφανώς και η Αίγυπτος δεν εμπιστεύεται την Τουρκία του Ερντογάν και τούτο δεν μπορεί να υποβαθμίζεται, πλην όμως η επαναπροσέγγιση προχωρά.
Αυτό που φαίνεται είναι ότιδεν πρέπει να αναμένονται πισωγυρίσματα στις σχέσεις της Κύπρου με τα γειτονικά αυτά κράτη.
Τουρκικός επεκτατισμός και στα ενεργειακά
Η κατοχική δύναμη επενδύει στα ενεργειακά και υπάρχει επεκτατικός σχεδιασμός, που καθιστά βαθμηδόν την Τουρκία σε «μεγάλη δύναμη». Τελευταία κίνηση το Πακιστάν ενώ υπάρχει στροφή και προς την Ινδία. Ενδιαφέρον έχουν οι δηλώσεις του υπουργού Ενέργειας και Φυσικών Πόρων της Τουρκίας, Alparslan Bayraktar, για τις δυνατότητες και προοπτικές της Τουρκίας στον ενεργειακό τομέα. Ανέφερε ότι στο πλαίσιο αυτό, διεξάγονται μελέτες για επέκταση της δυνατοτήτων παραγωγής των Τουρκικών Πετρελαίων (Türkiye Petroleri).Συγκεκριμένα ανέφερε ότι «η συμφωνία του Kerküt που υπογράφθηκε με το Ιράκ αποτελεί σημαντικό μέρος αυτού του στόχου. Οι συμφωνίες για τους αγωγούς πετρελαίου και τα προγραμματισμένα νέα έργα, θα ενισχύσουν τη στρατηγική συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών». Στη συνέχεια ανέφερε ότι καταβάλλονται προσπάθειες ώστε η Türkiye Petroleri να παράγει ένα εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως. Συνεχίζοντας, ανάφερε ότι η Τουρκία έχει υπογράψει συμφωνίες συνεργασίας με τις εταιρείες Exxon, Chevron, BP, Shell και Total, οι οποίες μετατρέπονται πλέον σε συγκεκριμένα έργα. «Η συμφωνία με την BP έχει μετατραπεί σ’ ένα συγκεκριμένο και εμπορικό έργο στο Kerküt. Αποκτήσαμε δύο κοιτάσματα στη Λιβύη, ένα στη θάλασσα και ένα στην ξηρά και εργαζόμαστε επίσης σ’ ένα μεγαλύτερο έργο. Στην Αφρική, οι δραστηριότητες μας συνεχίζονται στη Guinea-Bissau, την Αγκόλα και τη Λιβερία. Συνεχίζονται και οι δραστηριότητες μας στο Καζακστάν, το Αζερμπαϊτζάν, το Ιράκ και το Πακιστάν. Σύντομα θα αρχίσουμε τη διαδικασία σχετικά με τα θαλάσσια κοιτάσματα στο Μπαγκλαντές, ενώ η νέα τοποθεσία του ‘Oruç Reis’ θα είναι το Πακιστάν. Η επόμενη χώρα θα είναι η Ινδία…», ανέφερε.
Εκείνο, που δεν είναι γνωστό, σε αυτή τη φάση, είναι οι σχεδιασμοί της κατοχικής δύναμης στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι όποιες συζητήσεις είχαν ξεκινήσει με τη Συρία, κυρίως για οριοθέτηση ΑΟΖ, δεν έχουν προχωρήσει.
ΠΗΓΗ:https://www.philenews.com/politiki/article/1756788/tourkia-psila-stin-atzenta-i-kipros-ston-pato-to-kipriako/
