Του Πέτρου Ζαρούνα*
29 Ιανουαρίου 2017
Την ώρα που η προσοχή όλων είναι επικεντρωμένη στα θέματα της ασφάλειας η Τουρκία προετοιμάζει την επόμενη της κίνηση. Αυτή έχει να κάνει με την ανταλλαγή κάποιων δικών της παραχωρήσεων στα θέματα αυτά με εκείνο που ή ίδια θεωρεί εξ ίσου σημαντικό. Αυτό δεν είναι άλλο από τον πολιτικό έλεγχο της ομοσπονδιακής Κύπρου μέσα από αυτό που ονομάζει αποτελεσματική συμμετοχή των Τ/κ στις εκτελεστικές δομές της ομοσπονδίας. Η Τουρκία μετά το 1974 έπαψε να στοχεύει στην διχοτόμηση.
Κατέχοντας την μισή Κύπρο δεν αρκείται πλέον σε αυτή. Θέλει να αποκτήσει λόγο και στο σύνολο της Κύπρου αλλά και πέραν αυτής στις νότιες θάλασσες μέσα από την κυπριακή ΑΟΖ και το FIR Λευκωσίας. Να θυμίσω ότι το προβληματικό και ετεροβαρές σχέδιο Ανάν αποτέλεσε την καλύτερη για την Τουρκία λύση. Με αυτό η Τουρκία επαναβεβαίωνε τα εγγυητικά της δικαιώματα τα οποία και μάλιστα θα επέκτεινε και σε ότι αφορά στην συνταγματική τάξη των δύο συνιστώντων κρατιδίων.
Επιπρόσθετα είχε βέτο στην παραχώρηση των όποιων διευκολύνσεων σε τρίτες χώρες από την Ενωμένη Κύπρο. Μετά την ανεύρεση φυσικού αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ η Τουρκία θέλει να έχει λόγο και στο με ποιο τρόπο αυτό θα διοχετευτεί στις αγορές. Όπως ο Μουσταφά Ακιντζί παραδέχθηκε οι εγγυήσεις θα πρέπει να παραμείνουν μέχρι να διασφαλιστεί ότι το φυσικό αέριο θα πάει στην Τουρκία. Πως θα γίνει; Διά του εκβιασμού όπως απέτρεψε και την εγκατάσταση των S300 παλαιότερα.
Όμως η Τουρκία αντιλαμβάνεται πως δεν έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί σε συνεχή βάση τον πολεμικό εκβιασμό εναντίον μίας ευρωπαϊκής χώρας όπως η αυριανή ομοσπονδιακή Κύπρος. Αυτό φάνηκε και από την αποτυχία της να εμποδίσει την ΚΔ να αποκτήσει και εγκαταστήσει άλλα προηγμένα συστήματα αντιαεροπορικών πυραύλων στην δεκαετία του 2000. Επιπρόσθετα οι Τούρκοι στρατηγοί δεν φοβούνται τις δυσκολίες μίας ναυτικής αποβατικής επιχείρησης όπως αυτής του 1974. Οι δυνατότητες προβολής δύναμης της Τουρκίας είναι σήμερα του μεγέθους μίας αερομεταφερόμενης ταξιαρχίας. Με την ύπαρξη χιλιάδων Τ/κ αστυνομικών και ομοσπονδιακών αστυνομικών η Τουρκία δεν έχει ανάγκη την παρουσία στρατευμάτων στην Κύπρο ούτε για την προστασία των Τ/κ ούτε για τη διαχείριση μίας κρίσης .
Να σημειώσουμε ότι το 2004 είχε δεχθεί την παραμονή μόνο των 650 ανδρών της ΤΟΥΡΔΥΚ. Έτσι λοιπόν η Τουρκία είναι έτοιμη να ανταλλάξει τα επεμβατικά της δικαιώματα και την στρατιωτική της παρουσία στην Κύπρο με την αποτελεσματική συμμετοχή των Τ/κ σε όλα τα επίπεδα της εκτελεστικής εξουσίας.
Με τον πολιτικό αυτό τρόπο, που θα είναι πιο ανεκτός και στην διεθνή κοινότητα της ΕΕ περιλαμβανομένης, θα ασκεί στρατηγικό έλεγχο επί ολόκληρης της Κύπρου. Δεν είναι καθόλου τυχαίο το ότι η Τουρκία άφησε το θέμα της αποτελεσματικής συμμετοχής μαζί με κάποια άλλα ανοικτό και πέτυχε την μεταφορά του στην Γενεύη. Όπως ο Έιντε εξηγεί υπάρχουν ήδη δύο διαπραγματευτικά τραπέζια ένα σε επίπεδο 5 + ΕΕ και το άλλο σε επίπεδο των δύο κοινοτήτων. Το τι αποφασίζεται στο ένα ευρίσκεται σε άμεση σχέση με το τι συζητείται στο άλλο. Η Τουρκία ετοιμάζεται για το τέλος του παιγνιδιού. Με μία συμβιβαστική πρόταση πακέτο θα δηλώσει έτοιμη πχ να περιορίσει τα εγγυητικά της δικαιώματα στη βόρεια πολιτεία και να μειώσει τα στρατεύματα της στους 650 άνδρες αν εμείς δεχθούμε να δώσουμε στους Τ/κ την αποτελεσματική συμμετοχή.
Αν εμείς το δεχθούμε η Τουρκία θα έχει πετύχει μία λύση των δικών της προδιαγραφών. Αν όχι θα μας ρίξει την ευθύνη για την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων και θα προχωρήσει στο σχέδιο Β.
*Ο Πέτρος Ζαρούνας είναι διεθνολόγος
ΠΗΓΗ:ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
