12 Μάρτιος 2017
Του Μάριου Πουλλάδου
ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΕΞΟΥΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΟΣΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΙΣΛΑΜΙΣΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΜΕ ΝΙΚΗΤΗ ΤΟΝ ΕΡΝΤΟΓΑΝ
Η επαναφορά της Συνθήκης των Σεβρών αποτελεί τον μεγαλύτερο εφιάλτη της ισλαμικής Τουρκίας, η οποία βλέπει να περικυκλώνεται παντού από ιμπεριαλιστές εχθρούς που επιθυμούν τη διάσπασή της
Το ισλαμικό ΑΚΡ εξυπηρετεί το Μεγάλο Σχέδιο των Αμερικανών για τη Μέση Ανατολή, θεωρούν οι κοσμικοί και συντηρητικοί Τούρκοι.
Η αντιδυτική υστερία στην Τουρκία έχει το τελευταίο διάστημα κλιμακωθεί και αναμένεται τις επόμενες βδομάδες να κορυφωθεί, ενόψει και του δημοψηφίσματος για τροποποίηση του συντάγματος της χώρας τον ερχόμενο Απρίλιο. Η ανάγκη της Ισλαμικής Κυβέρνησης ΑΚΡ να εξασφαλίσει τη μαζική υποστήριξη των συντηρητικών ψηφοφόρων αποτελεί τη βασική αιτία για την εθνικιστική έξαρση του Ερντογάν και των Υπουργών του τις τελευταίες βδομάδες. Στις παρενέργειες αυτών των προσπαθειών εντάσσονται και οι προκλήσεις στο Αιγαίο και η συνέχιση της αδιαλλαξίας στις διαπραγματεύσεις στο Κυπριακό.
Η σκληρή γλώσσα που χρησιμοποιεί ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εναντίον της Γερμανίας και των υπόλοιπων ευρωπαϊκών κρατών έχει προβληματίσει την ήδη απογοητευμένη Δύση (ΗΠΑ, και ΕΕ) για το μέλλον της Τουρκίας, το οποίο, αν τελικά περάσει το δημοψήφισμα, προδιαγράφεται αυταρχικό και σκοτεινό. Στην παρούσα ανάλυση θα επιχειρηθεί μια συνοπτική καταγραφή των εσωτερικών τάσεων στην Τουρκία σε σχέση με την αντίληψη κοσμικών, εθνικιστών και ισλαμιστών για τη Δύση τα τελευταία χρόνια.
Αντιστροφή ρόλων
Η πιο δραματική πολιτική στροφή στην Τουρκία εντοπίζεται στις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν οι παραδοσιακά αντι-δυτικοί και νεο-ισλαμιστές επεδίωξαν την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την ίδια ώρα που οι κοσμικοί κεμαλιστές, πρωτοπόροι του εκδυτικισμού, κράτησαν μια πιο συγκρατημένη στάση για την ενσωμάτωση στην Ένωση, την οποία έβλεπαν ως απειλή για την εθνική ενότητα και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας.
Ως εκ τούτου, την πρώτη δεκαετία του 2000, η κοινωνική δυναμική διαχωριζόταν από τη μια στους συντηρητικούς, που ήταν υπέρμαχοι της Ε.Ε., και στους κοσμικούς εθνικιστές από την άλλη, οι οποίοι κρατούσαν αποστάσεις. Η πολιτική αντανάκλαση αυτού του διπόλου ήταν ουσιαστικά μια πάλη για την εξουσία μεταξύ του κυβερνώντος ΑΚΡ και του στρατού αντίστοιχα.
Αυτό οδήγησε το 2007 στις γνωστές έρευνες της Εργκένεκον, όπου αρκετές ηγετικές φυσιογνωμίες του τουρκικού εθνικιστικού χώρου και της στρατο-γραφειοκρατείας κατηγορήθηκαν για υπόθαλψη ταραχών, με σκοπό την ανατροπή της ισλαμικής κυβέρνησης AKP.
Η αρχή της βεντέτας
Είναι γεγονός ότι με τον Ερντογάν στο τιμόνι της χώρας, ο οποίος έχει τις ιδεολογικές του ρίζες σε ένα αντιδυτικό ισλαμιστικό πολιτικό κίνημα, η Τουρκία σημείωσε σημαντική πρόοδο προς την ένταξη στην ΕΕ. Παρ’ όλ’ αυτά, η σχέση αυτή εξελίχθηκε σε βεντέτα το 2013, όταν ο Ερντογάν ήρθε αντιμέτωπος με δύο από τις πιο τρομακτικές προκλήσεις για την κυριαρχία του: τις έντονες διαμαρτυρίες στο Πάρκο Γκεζί στην Κωνσταντινούπολη, και το σκάνδαλο του Δεκεμβρίου 2013, όταν υπουργοί της ισλαμο-συντηρητικής κυβέρνησης με τον επικεφαλής της κρατικής Halkbank κατηγορήθηκαν για διαφθορά, έπειτα από τηλεφωνικές υποκλοπές που ήρθαν στη δημοσιότητα, εμπλέκοντας μάλιστα και τον γιο του Ερντογάν, τον Μπιλάλ.
Το «παράλληλο κράτος»
Ο Ερντογάν έκανε λόγο από τότε για «παράλληλο κράτος», κατήγγειλε τότε μια «συνωμοσία» και κατηγόρησε τον πρώην σύμμαχό του, τον ιμάμη Φετουλάχ Γκιουλέν, ο οποίος διέθετε μεγάλη επιρροή στην αστυνομία και τη δικαιοσύνη. Το αντιδυτικό ύφος του Ερντογάν εκδηλώθηκε έντονα την περίοδο αυτή, αφού ο ίδιος δαιμονοποίησε και τον τότε Αμερικανό πρέσβη στην Τουρκία Φράνσις Ρικιαρντόνε, υπονοώντας ότι ασχολήθηκε με την αποκάλυψη των σκανδάλων και απείλησε να τον απελάσει.
Την επόμενη ημέρα, μάλιστα, η φιλοκυβερνητική εφημερίδα «Yeni Safak» κυκλοφόρησε με τίτλο: «Φύγε από αυτή τη χώρα!», φωτογραφίζοντας τον Αμερικανό πρέσβη. Την ίδια περίοδο βρίσκεται σε έξαρση το Κίνημα της Αραβικής Άνοιξης, κάτι που η Τουρκία έβλεπε ως χρυσή ευκαιρία προκειμένου να προωθήσει τα νεοθωμανικά της οράματα, που μετατράπηκαν, όπως απέδειξε η συνέχεια, σε «εφιάλτες», αφού κατάφεραν να δημιουργήσουν εχθρούς παντού.
Ο φόβος των Τούρκων
Για τους «κοσμικούς» της Τουρκίας, η ευρωπαϊκή πορεία της χώρας συμβόλιζε κατά κάποιον τρόπο την επαναφορά της Συνθήκης των Σεβρών του 1920, η οποία προέβλεπε τον διαμοιρασμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, μετά την ήττα της στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, στη βάση θρησκευτικών και εθνοτικών συνόρων. Αν και η εν λόγω Συνθήκη ουδέποτε τέθηκε σε ισχύ, εντούτοις, εξακολουθεί μέχρι σήμερα να παραμένει στο μυαλό των Τούρκων ως μια απόδειξη των «ιμπεριαλιστικών» φιλοδοξιών των Δυτικών στην Ανατολία.
Υπό αυτό το πρίσμα, καλλιεργήθηκε συστηματικά η πεποίθηση ότι η Τουρκία βρίσκεται περιτριγυρισμένη από δυνάμεις που έχουν ως τελικό στόχο τον διαμελισμό της. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Ερντογάν επιχείρησε να διασυνδέσει την απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016 με προσπάθεια κατοχής της Τουρκίας από εξωτερικές δυνάμεις που επιβουλεύονται τη χώρα. «Αν αυτό το πραξικόπημα πετύχαινε, θα βρισκόμασταν σε μια κατάσταση ανάλογη με εκείνη της Συνθήκης των Σεβρών», υπογράμμισε τότε.
Παραλληλισμοί με το σήμερα
Για πολλούς κοσμικούς Τούρκους, οι απαιτήσεις της Ένωσης όσον αφορά το Ευρωπαϊκό Κεκτημένο και οι κατά καιρούς συστάσεις για διάφορα εσωτερικά ζητήματα, όπως η ελευθερία της έκφρασης, η φίμωση του Τύπου μέχρι και το κουρδικό ζήτημα, όχι μόνο βλάπτουν την τουρκική εθνική κυριαρχία και ενότητα, αλλά επίσης εξυπηρετούν τους τελικούς σκοπούς της Συνθήκης των Σεβρών.
Όπως αναφέρει στο νεο-εθνικιστικό σύγγραμμά του «Αυτοί οι τρελοί Τούρκοι» ο Τουργκούτ Οζακμάν, «κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες βασίζουν την εξωτερική τους πολιτική στη δικαιοσύνη και τη συμπόνια […] Παραμένουν οι ίδιοι όπως ήταν πριν από 1.000 και πριν από 500 χρόνια».
Έτσι λοιπόν, όπως για τους κοσμικούς ο τουρκικός πόλεμος της Ανεξαρτησίας, όπως τον αποκαλούν, ήταν ένας αγώνας ενάντια στους δυτικούς ιμπεριαλιστές και του συνεργάτη τους, της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, έτσι και τώρα πρέπει να παλέψουν ενάντια στον ιμπεριαλισμό της ΕΕ και τον σύγχρονο συνεργάτη τους, το ισλαμικό ΑΚΡ που εξυπηρετεί, σύμφωνα με τους ίδιους, το Μεγάλο Σχέδιο των Αμερικανών για την Ευρύτερη Μέση Ανατολή.
Η χρυσή ευκαιρία του Ταγίπ
Προκειμένου να αποκρούσει τις κατηγορίες αυτές το ΑΚΡ και ο Ερντογάν κήρυξαν τον δικό τους πόλεμο «ανεξαρτησίας» εναντίον των δυτικών υπερδυνάμεων, αυτή τη φορά με αρκετή δόση αντισιωνισμού, γεγονός που οδήγησε και στην επτάχρονη ρήξη με το Ισραήλ. Κύριος ωστόσο αντίπαλος του Ερντογάν υπήρξε το κίνημα Γκιουλέν, η μεγαλύτερη τουρκική ισλαμική κοινότητα, με την οποία το ΑΚΡ έχει συνεργαστεί από την άνοδό του στην εξουσία το 2002.
Μετά την απόπειρα πραξικοπήματος, ο Ερντογάν βρήκε τη χρυσή ευκαιρία να ξεριζώσει το κίνημα, απολύοντας και φυλακίζοντας τους υποστηρικτές του Γκιουλέν από τα πανεπιστήμια, τη δημόσια υπηρεσία, το δικαστικό σύστημα, τα σώματα ασφαλείας και φυσικά τον στρατό. Με τον τρόπο αυτό ο αμείλικτος Ερντογάν έμεινε μόνος και κυρίαρχος στο παιχνίδι της εξουσίας, την οποία επιδιώκει να συγκεντρώσει εξ ολοκλήρου στο πρόσωπό του, αν περάσει το δημοψήφισμα. Σε τέτοια περίπτωση θα γίνει αυτό που πάντα ονειρευόταν, ένας σύγχρονος «Σουλτάνος». Το ερώτημα ωστόσο που πλανάται είναι κατά πόσο θα υπάρχει ακόμα η «Αυτοκρατορία» του…
Μένος κατά του Δυτικού Πολιτισμού
Σαν σήμερα στις 12 Μαρτίου 1921, η Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας υιοθετεί το Ιstiklal MarsΙ (Εμβατήριο της Ανεξαρτησίας), το οποίο αποτελεί τον εθνικό ύμνο της Τουρκίας, αλλά και του ψευδοκράτους. Παρμένο από το ποίημα του Μεχμέτ Ακίφ Ερσόι, διαβάζουμε στην τέταρτη στροφή του:
«Οι χώρες της Δύσης μπορεί να είναι οπλισμένες με ατσάλινα τείχη,
αλλά εγώ έχω σύνορα που φυλάσσονται από τα γενναία στήθη των πιστών.
Αναγνώρισε το εσωτερικό σου σθένος, φίλε μου!
Και σκέψου πώς μπορεί να αφανιστεί αυτή η φλογερή πίστη
από αυτό το ρημαγμένο και ξεδοντιασμένο τέρας που λέγεται “πολιτισμός”».
Ο ποιητής Ερσόι θεωρείται στην Τουρκία βαθιά θρησκευόμενος και εθνικιστής, και το συγκεκριμένο απόσπασμα διακατέχεται από έντονο αντιδυτικό πνεύμα. Η αναφορά του στον δυτικό πολιτισμό ως «ξεδοντιασμένο τέρας» δεν μπορεί παρά συνειρμικά να παραπέμψει στο σύγχρονο ποίημα του Τ/κ «αναρχικού» και «αντικομφορμιστή» Γενάν Σελσζούκ «Καρπασία», όπου έλεγε. «Ποιας ανθρώπινης κοπριάς θεός έχει στήσει αυτή την παγίδα που λέγεται πολιτισμός;».
Υπενθυμίζεται ότι το συγκεκριμένο κείμενο, μαζί με άλλα Τ/κ λογοτεχνών, προοριζόνταν για υποχρεωτική εκμάθηση στα ε/κ σχολεία. Παρ’ ολ’ αυτά ο Ακιντζί και η Τουρκία παραληρούσαν για την αναφορά στα ε/κ σχολεία στο Ενωτικό Δημοψήφισμα. Εύλογα λοιπόν κάποιος θα μπορούσε να αναρωτηθεί, γιατί οι Τούρκοι διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους για τη στάση των Ευρωπαίων απέναντί τους, την ώρα που στον πυρήνα τους είναι αντιδυτικοί και απεχθάνονται τον δυτικό πολιτισμό.
ΠΗΓΗ:http://www.sigmalive.com/simerini/politics/412420/oi-aparxes-tis-antidytikis-frenitidas
