24 Σεπτέμβριος 2017, 18:00
Του Χριστόδουλου Κ. Γιαλλουρίδη
ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΜΙΑΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΑΛΥΤΕΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ ΤΟΥ 20ΟΥ ΑΙΩΝΑ
Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΗ, ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΠΩΣ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ ΘΑ ΠΡΟΫΠΕΘΕΤΕ ΤΗΝ ΑΠΟΧΩΡΗΣΗ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑΤΩΝ ΚΑΤΟΧΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΣΙ
Ο Φατίχ Ρουστού Ζορλού είχε υπογραμμίσει ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1950 πως η Κύπρος από τη γεωπολιτική και γεωστρατηγική της θέση δεν επιτρέπεται ποτέ να γίνει ελληνική
Η αντίληψη πως το Κυπριακό είναι απλώς μια διακοινοτική διαφορά είναι λάθος. Αυτό σημαίνει πως δεν επιτρέπεται να αθωώνουμε την Τουρκία από το διεθνές έγκλημα της εισβολής και κατοχής που διέπραξε και εξακολουθεί να διαπράττει και να προσποιούμαστε πως η ουσία του Κυπριακού εστιάζεται στο διακοινοτικό πλαίσιο διαπραγμάτευσης και όχι στην κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου με τη συνεχιζόμενη κατοχή της νήσου. Η στρατηγική της Κύπρου θα έπρεπε να είναι απελευθερωτική, με την έννοια πως οποιαδήποτε διαπραγμάτευση θα προϋπέθετε την αποχώρηση των στρατευμάτων κατοχής από το νησί.
Aπό τη δεκαετία του 1950
Καθιερώθηκε από τη δεκαετία του 1950, όταν ο κυπριακός αγώνας ήταν αντιαποικιακός, πως το βασικό πλαίσιο προβολής, κυρίως όμως διαπραγμάτευσης για την επίλυση του προβλήματος, ήταν ο ΟΗΕ, πράγμα εκ πρώτης όψεως ορθόν ως πρόταση επίλυσης διεθνών προβλημάτων. Ο ΟΗΕ, όμως, από μόνος του συνήθως δεν επιλύει διεθνή προβλήματα, αν δεν αναπτύσσεται παράλληλα μια στρατηγική σύγκλισης συμφερόντων, που σημαίνει οικοδόμηση συμμαχιών υποστήριξης και προβολής του βασικού αιτήματος, δηλαδή της στρατηγικής στόχευσης. Σε μια τέτοια περίπτωση αναφερόμαστε σε κλασικά φαινόμενα διεθνούς πολιτικής, όπου οι διεθνείς εξελίξεις εστιάζουν τη λειτουργία τους περισσότερο στις πραγματικότητες του διεθνούς πεδίου και λιγότερο σε ρυθμίσεις του διεθνούς δικαίου.
Από τις παλαιότερες άλυτες συγκρούσεις
Κατ’ αυτόν τον τρόπο, το Κυπριακό Πρόβλημα, ως ανωτέρω αποτελεί μιαν από τις παλαιότερες ιστορικές άλυτες συγκρούσεις του 20ού αιώνα, που συνεχίζεται στον 21ο. Μετεβλήθη στην ουσία του από αποικιοκρατική σύγκρουση αυτοδιάθεσης σε δικοινοτική διαφορά Ελληνοκυπρίων – Τουρκοκυπρίων και σήμερα σε περαιτέρω Τουρκίας – Κύπρου, στον βαθμό που το τουρκικό κράτος κατέχει παρανόμως τη βόρεια περιοχή της Κύπρου. Η Κύπρος απέτυχε να διεκδικήσει και να κερδίσει την αυτοδιάθεσή της στην περίοδο της αποαποικιοποίησης, οδηγήθηκε στην παγίδα της βρετανικής αποικιοκρατικής δύναμης, η οποία και αλλοίωσε τη δομή και το περιεχόμενο του προβλήματος από αποικιοκρατική σε εθνική σύγκρουση και σε δικοινοτική διαφορά, όπως στη συνέχεια ονομάστηκε.
Επιταγή διζωνικότητας
Η μετεξέλιξη του Κυπριακού Προβλήματος και της ουσίας του επηρεάζει έκτοτε καθοριστικά και τις προσπάθειες επίλυσής του, όπως κατά καιρούς, ιδιαιτέρως από τη δεκαετία του 1960, επιχειρείται. Ειδικότερα, μάλιστα, μετά το 1974 και την επελθούσα τουρκική εισβολή, αλλά και τον εν συνεχεία εξαναγκασμό σε ανταλλαγή πληθυσμών, η δικοινοτικότητα που συνταγματικά από το 1960 υφίστατο, συνεπληρώθη από την επιταγή της διζωνικότητας.
Σημειώνουμε ότι στο υπόμνημα του καθηγητή Νιχάτ Ερίμ προς τον Τούρκο Πρωθυπουργό Αντνάν Μεντερές στα τέλη Νοεμβρίου 1956, το οποίο απετέλεσε τον καθοδηγητικό φάρο της τουρκικής στρατηγικής έκτοτε, η αναφορά στη διζωνικότητα ήταν εκ των σημαντικοτέρων παραμέτρων της μελέτης, προκειμένου να επιτευχθεί εκείνη η πραγματικότητα επί του εδάφους της Κύπρου, που θα επέτρεπε στην Τουρκία να ελέγχει απολύτως τον Βορρά και να επιβουλεύεται σε τακτικό και στρατηγικό επίπεδο τον Νότο. Στην οπτική της Άγκυρας η Κύπρος υφίσταται ως παράγοντας ασφάλειας για την τουρκική ενδοχώρα.
Ο Φατίχ Ρουστού Ζορλού είχε υπογραμμίσει ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1950 πως η Κύπρος από τη γεωπολιτική και γεωστρατηγική της θέση δεν επιτρέπεται ποτέ να γίνει ελληνική, γιατί θα ενωθεί με την αλυσίδα των νησιών που περικλείουν την Τουρκία ως ελληνική θηλιά στον λαιμό της, αποτελώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο δηλαδή συνέχεια της Δωδεκανήσου.
Καθαρό τουρκικό προγεφύρωμα
Ο στόχος της Τουρκίας και σήμερα, δεδομένων των συνθηκών, ήταν και παραμένει η δημιουργία ενός καθαρού τουρκικού προγεφυρώματος στον Βορρά και ενός ελληνικού – κυπριακού αδύναμου Νότου, ο οποίος με τη δημιουργία των κατάλληλων συγκυριών, ακολουθώντας το παράδειγμα της Ίμβρου και της Τενέδου, καθώς και της Αλεξανδρέττας, θα μετατρεπόταν σε δορυφόρο της Άγκυρας με τελική έκβαση την τουρκοποίηση. Η Τουρκία σε μια μεθοδευμένη από την ίδια σταδιακή μεταβολή των πληθυσμιακών δεδομένων ολόκληρης της μεγαλονήσου, θα οδηγούσε τα πράγματα σε ένα εξαναγκαστικό δημοψήφισμα, το οποίο αίφνης θα μετέβαλλε την Κύπρο σε επαρχία της Άγκυρας. Το διεθνές σύστημα, ως γνωστόν, δεν διακρίνεται για την παγκόσμια τάξη του, ούτε για τη διεθνή νομιμότητα, αλλά επικρατεί ο νόμος του ισχυρού.
Κίνδυνος απορρόφησης
Η Κύπρος εάν δεν είναι σε θέση διαρκώς να αντιστέκεται και να διαφυλάττει ως κόρην οφθαλμού την υπόστασή της ως κράτους και ως Ελληνισμού, θα κινδυνεύει να απορροφηθεί από τον γειτονικό γίγαντα, ο οποίος επιβουλεύεται ανά πάσα στιγμή την κρατική και εθνική της οντότητα. Δεν επιτρέπεται κανένας εφησυχασμός. Όπως σημειώνει ο Νιχάτ Ερίμ ήδη από το 1956, ο τουρκικός σχεδιασμός θα πρέπει να ακολουθήσει την πορεία του σύμφωνα με τον προγραμματισμό του, που είναι μακροπρόθεσμος και σταθερός, τόσο για την Κύπρο, όσο και για τη Δυτική Θράκη.
Επομένως, η στρατηγική της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Ελληνισμού πρέπει να στοχεύει σε μια λύση του Κυπριακού, που να απαλλάσσει την Κύπρο από οιαδήποτε έμμεση ή άμεση εποπτεία του ξένου και διεθνούς παράγοντα, ιδιαιτέρως μάλιστα της Τουρκίας. Η Κύπρος διεκδικεί το αυτονόητο της πραγματικής ανεξαρτησίας, πράγμα το οποίο οφείλει να υποστηριχθεί από όλες τις πολιτικές δυνάμεις του Ελληνισμού, Αθήνας και Λευκωσίας.
ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ Κ. ΓΙΑΛΛΟΥΡΙΔΗΣ
Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής,
Διευθυντής Κέντρου Ανατολικών Σπουδών για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία,
Πάντειο Πανεπιστήμιο
ΠΗΓΗ:http://www.sigmalive.com/simerini/politics/457255/diekdikontas-to-aftonoito-tin-aneksartisia
