Μικροί και μεγάλοι στόχοι στη Γενεύη

Print Friendly, PDF & Email

18/4/2021

γράφει ο   Ανδρέας Πιμπίσιης

Ένα τριήμερο προτίθεται να αφιερώσει για το Κυπριακό ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών στη διάρκεια του οποίου όλα τα μέρη ελπίζουν –κοιτάζοντας τη διαδικασία από διαφορετική οπτική γωνία– ότι θα γίνει κατορθωτό να πετύχουν μια μίνιμουμ συμφωνία που να σπάσει το συνεχιζόμενο από το 2017, αδιέξοδο. Η συνάντηση της Γενεύης μεταξύ 27 και 29 Απριλίου έχει χωριστεί σε τρία μέρη, και σ’ αυτό το διάστημα θα εργαστούν για το μάξιμουμ ελπίζοντας να πετύχουν το ελάχιστο δυνατό αποτέλεσμα. 

Πρόκειται για μια συνάντηση με πολύ χαμηλές προσδοκίες και αυτό είναι κάτι που παραδέχονται όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Αυτό που προκύπτει, μέσα από τον δημόσιο διάλογο, είναι πως τα δύο κύρια μέρη της άτυπης πενταμερούς πάνε στη Γενεύη με συγκεκριμένους στόχους, που μεταξύ τους έχουν μεγάλη απόκλιση. 

Εμπλεκόμενοι στη διαδικασία του Κυπριακού και ξένοι παρατηρητές, προσδοκούν ότι στη διάρκεια των τριών ημερών στη Γενεύη θα συμφωνηθεί ότι θα προετοιμαστούν τα πέντε μέρη για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις σε κοντινό ορίζοντα. Αυτό, σημειώνει πηγή που εμπλέκεται στη διαδικασία του Κυπριακού, είναι το ελάχιστο που μπορεί να επιτευχθεί στη διάρκεια της συνάντησης 5+1 στη Γενεύη που θα αρχίσει σε οκτώ ημέρες. 

pastedGraphic.png

Απ’ εκεί και πέρα υπάρχει και το μεγάλο κάδρο της διαδικασίας που περιλαμβάνει την ευρύτερη θεματολογία που θα απασχολήσει την τριήμερη άτυπη διάσκεψη για το Κυπριακό. Το μεγαλύτερο κάδρο της άτυπης πενταμερούς περιλαμβάνει θέματα όπως είναι η βάση της λύσης, τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, οι παράμετροι και οι συγκλίσεις όπως και τα έξι σημεία Γκουτέρες. Περιλαμβάνονται επίσης ζητήματα όπως το κατάλληλο κλίμα των συνομιλιών που αφορά κυρίως την αποφυγή νέων τετελεσμένων. 

Υπάρχουν όμως έντονες αμφιβολίες κατά πόσο τα πέντε μέρη θα καταφέρουν να συμφωνήσουν στην πιο πάνω θεματολογία, είτε στο σύνολό της ή έστω και σε κάποια από τις πτυχές της. 

Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, σύμφωνα με έναν πρώτο σχεδιασμό που παρουσίασε η Τζέιν Χολ Λουτ στα εμπλεκόμενα μέρη, σκοπεύει να χωρίσει τη συνάντηση της Γενεύης σε τρία μέρη. Θα ξεκινήσει την πρώτη ημέρα με σύνοδο της ολομέλειας, δηλαδή και των πέντε αντιπροσωπειών μαζί. Οι πέντε θα αναπτύξουν τις θέσεις τους και θα στείλουν μηνύματα εκατέρωθεν. Των πέντε αντιπροσωπειών θα ηγούνται οι Νίκος Αναστασιάδης (ελληνοκυπριακή πλευρά), Ερσίν Τατάρ (τουρκοκυπριακή πλευρά), Νίκος Δένδιας (Ελλάδα), Μεβλούτ Τσαβούσογλου (Τουρκία) και Ντόμινικ Ράαμπ (Βρετανία). 

Το κομβικό σημείο της διαδικασίας είναι, σύμφωνα με τις πληροφορίες μας, η δεύτερη φάση, η οποία αναμένεται ότι θα είναι κατά τη δεύτερη ημέρα της άτυπης διάσκεψης. Κατά τη δεύτερη φάση ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών σκοπεύει να πραγματοποιήσει μια σειρά από συναντήσεις με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Αυτές οι συναντήσεις θα έχουν τη μορφή των διμερών επαφών ή τριμερών επαφών. Δηλαδή ο ΓΓ ΟΗΕ θα συνομιλήσει χωριστά με τους δύο ηγέτες και τους υπουργούς Εξωτερικών, θα καλέσει σε κοινή συνάντηση Αναστασιάδη και Τατάρ και θα έχει και μια τρίτη συνάντηση μαζί με τις εγγυήτριες δυνάμεις. 

Οι συζητήσεις και οι κατ’ ιδίαν επαφές έχουν ως στόχο να διαφανεί εάν υπάρχουν προοπτικές για κοινό έδαφος. Όλοι αντιλαμβάνονται ότι στην πρώτη φάση η κάθε πλευρά θα παρουσιάσει τις γνωστές της θέσεις. Τα Ηνωμένα Έθνη και οι ξένοι παρατηρητές ευελπιστούν πως στη διάρκεια της δεύτερης φάσης τα μέρη θα γίνουν πιο ευέλικτα και θα δημιουργηθούν οι προοπτικές για επίτευξη ενός κοινού εδάφους. 

Στόχος είναι να πεισθεί τόσο ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών όσο και όλοι οι εμπλεκόμενοι ότι πρέπει η διαδικασία να πάει σε μια ουσιαστική διαπραγμάτευση. Στην τρίτη φάση της διαδικασίας ο Αντόνιο Γκουτέρες σκοπεύει να καλέσει μια δεύτερη ολομέλεια της συνόδου. Αυτό αναμένεται να συμβεί την Πέμπτη 29 Απριλίου, οπόταν και ο ΓΓ ΟΗΕ θα ενημερώσει τα πέντε μέρη για το αποτέλεσμα. Εκεί θα φανεί και ποια θα είναι η συνέχεια της διαδικασίας. 

Σήμερα, οκτώ ημέρες πριν αρχίσει η άτυπη συνάντηση της Γενεύης με τη συμμετοχή των πέντε μερών στο Κυπριακό, τα μηνύματα είναι εντελώς αρνητικά ακόμα και για το ενδεχόμενο να υπάρξει ένα μίνιμουμ αποτέλεσμα για να προετοιμαστούν για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις το συντομότερο δυνατό. Και δεν αποκλείεται ο ΓΓ ΟΗΕ να βάλει ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ως προς την προετοιμασία των ουσιαστικών διαπραγματεύσεων. Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, στην τελευταία του απόφαση σχετικά με την Κύπρο, ζήτησε από τον Αντόνιο Γκουτέρες όπως ενημερώσει το σώμα πριν από το επόμενο ψήφισμα για την ανανέωση της θητείας της ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Το επόμενο ψήφισμα υπολογίζεται στις αρχές Ιουλίου, κάτι που σημαίνει πως μετά την άτυπη συνάντηση της Γενεύης την ερχόμενη εβδομάδα και εάν υπάρξει θετικό αποτέλεσμα, τότε τα μέρη θα έχουν στη διάθεσή τους ένα δίμηνο για να εργαστούν για την έναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων. 

Ποιοι θα ταξιδέψουν προς τη Γενεύη 

Τρεις ομάδες πολιτικών και τεχνοκρατών και μια ομάδα δημοσιογράφων θα βρίσκονται στην αποστολή της Γενεύης όπου θα πραγματοποιηθεί η άτυπη συνάντηση 5+1. Η πρώτη ομάδα στην οποία θα συμμετέχει και ο Πρόεδρος Αναστασιάδης θα είναι ο στενός κύκλος συνεργατών. 

Σ’ αυτή την ομάδα εκτός από τον Προέδρο Αναστασιάδη θα συμμετέχουν οι εξής: 

Νίκος Χριστοδουλίδης, υπουργός Εξωτερικών. Ανδρέας Μαυρογιάννης, διαπραγματευτής ε/κ πλευράς. Κυριάκος Κούρος, διευθυντής του διπλωματικού γραφείου του ΠτΔ. Κυριάκος Κούσιος, κυβερνητικός Εκπρόσωπος. Παντελής Παντελίδης, γραμματέας του Εθνικού Συμβουλίου, Ιωάννης Κασουλίδης και Παναγιώτης Δημητρίου. 

Κατά τις συναντήσεις στο «Παλάτι των Εθνών» τον ΠτΔ θα πλαισιώνουν –σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες– οι Α. Μαυρογιάννης, Κ. Κούρος και Ι. Κασουλίδης. Αν θα παρίστανται σε κάθε συνάντηση, εξαρτάται από τα Ηνωμένα Έθνη. 

Η δεύτερη ομάδα είναι οι πολιτικοί αρχηγοί: Αβέρωφ Νεοφύτου (ΔΗΣΥ), Άντρος Κυπριανού (ΑΚΕΛ), Νικόλας Παπαδόπουλος (ΔΗΚΟ), Μαρίνος Σιζόπουλος (ΕΔΕΚ), Γιώργος Λιλλήκας (Συμμαχία Πολιτών), Χαράλαμπος Θεοπέμπτου (Οικολόγοι), Ελένη Θεοχάρους (Αλληλεγγύη) και Μάριος Καρογιάν (ΔΗΠΑ).

Η τρίτη ομάδα είναι οι νομικοί και τα μέλη της διαπραγματευτικής ομάδας και σ’ αυτήν συμπεριλαμβάνονται: Γιώργος Σαββίδης, Γενικός Εισαγγελέας, Τάσος Τζιωνής, Τουμάζος Τσιελεπής, Κωνσταντίνος Κόμπος, Κώστας Παρασκευά, Άρης Κωνσταντινίδης, Αχιλλεύς Αιμιλιανίδης και Χριστίνα Ιωάννου.

Υπολογίζεται ότι στη Γενεύη θα μεταβούν πέραν των 15 δημοσιογράφων από όλα τα μέσα ενημέρωσης στην Κύπρο. 

Στο ίδιο επίπεδο πολυπληθής αναμένεται ότι θα είναι και η τουρκοκυπριακή αντιπροσωπεία. Ο Ερσίν Τατάρ αυτή την εβδομάδα είχε απευθύνει πρόσκληση προς τα τουρκοκυπριακά κόμματα για να τον συνοδέψουν στη Γενεύη. Σ’ ό,τι αφορά τις αντιπροσωπείες των τριών εγγυητριών δυνάμεων, αυτές κατά κανόνα είναι ολιγομελείς. 

Κλίμα έντασης από Ερντογάν

Η Τουρκία ετοιμάζεται και σ’ αυτή την περίπτωση να βάλει πίεση κυρίως προς την κατεύθυνση της Λευκωσίας ενόψει συνομιλιών και να τεστάρει αντοχές. Οι δηλώσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μέσα από τις οποίες προειδοποιεί ότι θα στείλει τα πλοία του στην περιοχή, δεν έγιναν απλώς για να γίνουν. Ο Τούρκος Πρόεδρος θέλησε να στείλει ένα πολύ συγκεκριμένο μήνυμα: είτε θα γίνουν δεκτοί οι όροι που θέτει η τουρκική πλευρά, δηλαδή η λύση δύο κρατών, είτε οι Ελληνοκύπριοι θα υποστούν τις συνέπειες. 

Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης είχε στο παρελθόν διαμηνύσει πως δεν μπορεί να διεξάγονται συνομιλίες υπό καθεστώς απειλών. Αναφορά που έχει να κάνει με τις διαπραγματεύσεις και όχι με την άτυπη συνάντηση. 

Είτε έτσι είτε αλλιώς, το ερώτημα που εγείρεται είναι σε σχέση με το πώς θα αντιδράσει ο ΠτΔ εάν την επομένη της άτυπης πενταμερούς και χωρίς να ικανοποιηθεί ο όρος της Τουρκίας για λύση δύο κρατών, ο Ερντογάν στείλει εκ νέου τα πλοία του στην περιοχή. 

Στις δηλώσεις του ο Ερντογάν φρόντισε να υπενθυμίσει τους πάντες –αλλά κυρίως την Ελλάδα και τους Ελληνοκυπρίους– πως η χώρα του έχει καταστεί ισχυρή και μπορεί να παρεμβαίνει σε περιοχές προκειμένου να καθορίσει το αποτέλεσμα: «Εμείς, φυσικά, έχουμε κάνει πολύ σημαντικά άλματα, κατ’ αρχάς με τη συμφωνία που υπογράψαμε με τη Λιβύη στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Τουρκία μαζί με τη Λιβύη επέδειξαν αποφασιστικότητα τόσο στις σεισμικές έρευνες όσο και στις γεωτρήσεις. Εδώ θα κάνουμε μαζί με τη Λιβύη και σεισμικές έρευνες και γεωτρήσεις. Η Ελλάδα έχει ενοχληθεί εξαιτίας αυτών, επειδή αυτή δεν έχει τη δυνατότητα». 

Ο άγνωστος ρόλος της ΕΕ

Βρισκόμαστε μια εβδομάδα πριν οι αποστολές ταξιδέψουν προς τη Γενεύη και παραμένει ακόμα άγνωστος ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα Ηνωμένα Έθνη μπροστά την άρνηση της τουρκικής πλευράς και τον ουδέτερο ρόλο των Βρετανών για συμμετοχή της ΕΕ μέχρι στιγμής δεν αποτόλμησαν να απευθύνουν πρόσκληση προς τις Βρυξέλλες. 

Οι πληροφορίες φέρουν την Ευρωπαϊκή Ένωση να στέλνουν εκπρόσωπο στη Γενεύη ο οποίος ωστόσο θα είναι απλώς παρατηρητής και θα είναι στη διάθεση των Ηνωμένων Εθνών και των μερών. Λαμβανομένου υπόψη ότι σ’ αυτή τη φάση οι πέντε θα υπεισέλθουν στην ουσία του Κυπριακού, δίνει προσχήματα στο να αφεθεί η ΕΕ εκτός πενταμερούς. 

Ωστόσο, αυτή η εξέλιξη δείχνει και πάλι την αδυναμία των Ηνωμένων Εθνών να επιβληθούν στην τουρκική πλευρά. Ακόμα και σε μια φάση που σύμφωνα με πληροφορίες, ΟΗΕ και ΕΕ συμφωνούσαν στην ανάγκη ευρωπαϊκής παρουσίας ακόμα και στην άτυπη συνάντηση. Και προκύπτει και το ερωτηματικό, τι θα πράξουν τα Ηνωμένα Εθνη σε περίπτωση που η τουρκική πλευρά επιμένει σε μη συμμετοχή της ΕΕ και στη συνέχεια της διαδικασίας, εφόσον το αποτέλεσμα είναι θετικό και τα μέρη προχωρήσουν προς την κατεύθυνση των διαπραγματεύσεων. 

ΠΗΓΗ:https://www.philenews.com/eidiseis/politiki/article/1171966/mikroi-kai-megloi-stochoi-sti-gnevi