Ενώ τα σενάρια για επικείμενο χτύπημα των ΗΠΑ κατά του Ιράν έχουν χτυπήσει κόκκινο, η γεωγραφική θέση της Κύπρου αναδεικνύεται σε κρίσιμο κρίκο ενός ευρύτερου επιχειρησιακού πλαισίου, που εκτείνεται από τη Μεσόγειο έως τον Κόλπο. Σύμφωνα με δημοσιεύματα στα ΜΚΔ, η έκδοση συγκεκριμένων NOTAM και η παρουσία αμερικανικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή συνθέτουν ένα σκηνικό αυξημένης στρατιωτικής ετοιμότητας, με καθοριστική ημερομηνία την Τρίτη, 3 Φεβρουαρίου.

Κεντρικό στοιχείο της ανάλυσης αποτελεί η NOTAM N0026/26 και A0113/26, η οποία προβλέπει πραγματικά πυρά (live fire) από την επιφάνεια έως τα 17.000 πόδια σε συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, εντός του FIR Κύπρου. Η συγκεκριμένη NOTAM τίθεται σε ισχύ την Τρίτη, 3 Φεβρουαρίου, στις 06:00 (UTC).

Η χρονική σύμπτωση θεωρείται κρίσιμη, καθώς την ίδια ακριβώς ημέρα και ώρα ενεργοποιείται αντίστοιχη ιρανική NOTAM στον Περσικό Κόλπο (B0051/26), η οποία αφορά περιορισμούς λόγω στρατιωτικής δραστηριότητας. Αναλυτές κάνουν λόγο για σκόπιμο και όχι τυχαίο συγχρονισμό, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για ταυτόχρονο «κλείσιμο» κρίσιμων θαλάσσιων και εναέριων διαδρόμων τόσο στη Μεσόγειο όσο και στον Κόλπο.

Η εικόνα που προκύπτει είναι ενός εξαιρετικά «φορτωμένου» εναέριου χώρου, όπου αναμένεται έντονη δραστηριότητα πολεμικών αεροσκαφών, πυραύλων και συστημάτων αεράμυνας, καθιστώντας αναγκαίο τον αυστηρό συντονισμό με τις Πολιτικές Αεροπορίες Κύπρου-Ισραήλ για την αποφυγή ατυχημάτων.

Τα αντιτορπιλικά ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο

Παράλληλα, στην περιοχή που καλύπτεται από την NOTAM καταγράφεται η παρουσία των αμερικανικών αντιτορπιλικών USS Roosevelt (DDG-80) και USS Bulkeley (DDG-84). Τα πλοία αυτά, εξοπλισμένα με το σύστημα μάχης Aegis, θεωρούνται κομβικά τόσο για επιθετικές όσο και για αμυντικές αποστολές.

Σύμφωνα με αναλυτές, η Ανατολική Μεσόγειος αποτελεί ιδανικό σημείο εκτόξευσης πυραύλων Tomahawk, σε περίπτωση που υπάρξει ανάγκη πλήγματος κατά θέσεων της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Παράλληλα, τα ίδια πλοία μπορούν να λειτουργήσουν ως δεύτερη γραμμή αντιπυραυλικής άμυνας για το Ισραήλ, αναχαιτίζοντας ενδεχόμενους ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους, μετά τα συστήματα που βρίσκονται σε Ιορδανία και Κουβέιτ.

Η «D-Day» και η τράπεζα στόχων

Το συνολικό πλαίσιο που διαμορφώνεται, οδηγεί πολλούς αναλυτές στο συμπέρασμα ότι η Τρίτη, 3 Φεβρουαρίου, αποκτά χαρακτήρα ημέρας επιχειρήσεων (D-Day). Η εκτίμηση που προκύπτει είναι ότι βρισκόμαστε ενώπιον ενός συντονισμένου σχεδίου πολλαπλών μετώπων, με τη Μεσόγειο ν’ ανοίγει ως «δυτικό μέτωπο» και τον Κόλπο ως «νότιο», σε μιαν από τις πιο τεταμένες φάσεις της περιφερειακής κρίσης των τελευταίων ετών.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, σε στενό συντονισμό με το Ισραήλ και συμμάχους τους, μεταξύ των οποίων η Βρετανία, η Γαλλία και χώρες του Κόλπου, έχουν καταρτίσει εκτεταμένη «τράπεζα στόχων» για ενδεχόμενα πλήγματα κατά του Ιράν, έπειτα από εντατικοποίηση της συλλογής και ανάλυσης πληροφοριών τις τελευταίες δύο εβδομάδες.

Στο επίκεντρο των επαφών βρέθηκε η συνεργασία των υπηρεσιών πληροφοριών, με τον επικεφαλής τής Στρατιωτικής Υπηρεσίας Πληροφοριών του Ισραήλ να μεταβαίνει στις ΗΠΑ, ενώ αντίστοιχες αποστολές έφθασαν και από αραβικές χώρες της περιοχής. Παρά τις δημόσιες επιφυλάξεις ορισμένων κρατών για στρατιωτική δράση, πηγές αναφέρουν ότι η επιχειρησιακή συνεργασία συνεχίζεται στο παρασκήνιο.

Σύμφωνα με πληροφορίες από διεθνή ΜΜΕ, οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν τόσο στη μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας ενός πιθανού στρατιωτικού πλήγματος όσο και στα επόμενα βήματα, με στόχο τον περιορισμό της ικανότητας του Ιράν ν’ αντιδράσει και την περαιτέρω αποδυνάμωση του καθεστώτος, ακόμη και σε βαθμό αποσταθεροποίησης.

Τεχεράνη – Η καρδιά της εξουσίας
Στο επίκεντρο των σεναρίων πλήγματος βρίσκεται η Τεχεράνη, όπου συγκεντρώνεται ο βασικός μηχανισμός πολιτικής και στρατιωτικής ισχύος του καθεστώτος. Στους κρίσιμους στόχους περιλαμβάνονται το γραφείο και η κατοικία του Ανώτατου Ηγέτη, Αλί Χαμενεΐ, τα Υπουργεία Άμυνας και Πληροφοριών, καθώς και το Κοινό Επιτελείο των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται επίσης στα αρχηγεία Thar-Allah και Basij, που θεωρούνται κεντρικά εργαλεία εσωτερικής ασφάλειας και καταστολής, καθώς και στο αρχηγείο Khatam al-Anbiya, τον οικονομικό και κατασκευαστικό βραχίονα των Φρουρών.

Συμβολικοί στόχοι υψηλής αξίας

Πέραν των καθαρά επιχειρησιακών εγκαταστάσεων, στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται και σημεία έντονου πολιτικού και ιδεολογικού συμβολισμού. Το μαυσωλείο του Ρουχολάχ Χομεϊνί, ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, εκτός Τεχεράνης, θεωρείται στόχος με κυρίως ψυχολογικό και πολιτικό αντίκτυπο, καθώς πλήγμα σε τέτοιο σημείο θα έστελνε μήνυμα άμεσης αμφισβήτησης της νομιμοποίησης του καθεστώτος.

Ενεργειακή υποδομή: Οικονομική «αχίλλειος πτέρνα»

Κρίσιμος πυλώνας των πιθανών στόχων είναι το δίκτυο διυλιστηρίων και ενεργειακών εγκαταστάσεων. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν τα διυλιστήρια Abadan, Isfahan, Bandar Abbas, Tehran και Shazand Arak, καθώς και το Persian Gulf Star Refinery, το οποίο καλύπτει σημαντικό ποσοστό της εγχώριας κατανάλωσης καυσίμων. Η στόχευση τέτοιων εγκαταστάσεων θα μπορούσε να πλήξει άμεσα την οικονομία, τα δημόσια έσοδα και τη δυνατότητα του κράτους να στηρίξει τον στρατό και τους μηχανισμούς ασφαλείας.

Λιμάνια και κόμβοι εξαγωγών

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στους θαλάσσιους κόμβους του Ιράν, οι οποίοι αποτελούν βασικές πύλες εξαγωγής πετρελαίου και εμπορευμάτων. Ο τερματικός σταθμός Kharg, τα λιμάνια Imam Khomeini και Mahshahr, το στρατηγικό λιμάνι Shahid Rajaee και το Chabahar, το μοναδικό ωκεάνιο λιμάνι της χώρας, συγκαταλέγονται στα πιο ευαίσθητα σημεία. Παράλληλα, η ειδική ενεργειακή ζώνη Pars και το κοίτασμα South Pars στον Περσικό Κόλπο θεωρούνται νευραλγικά για τις εξαγωγές φυσικού αερίου.

Στρατηγική στόχευση και ευρύτερη εικόνα

Η συνολική λογική πίσω από την επιλογή αυτών των στόχων δεν περιορίζεται σε στρατιωτικό πλήγμα, αλλά αποσκοπεί στη συνολική αποδυνάμωση του καθεστώτος. Πλήγματα σε κέντρα εξουσίας, ενέργειας και εμπορίου θα μπορούσαν να περιορίσουν δραστικά τα οικονομικά περιθώρια της Τεχεράνης, να πλήξουν την επιχειρησιακή ικανότητα των Φρουρών της Επανάστασης και να εντείνουν τις εσωτερικές πιέσεις σε μια περίοδο κοινωνικής και πολιτικής αστάθειας.

Το Ιράν διέψευσε πάντως κάθε ενδεχόμενο άμεσων επαφών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με τον Υπουργό Εξωτερικών της χώρας να δηλώνει ότι δεν υπάρχουν αυτήν τη στιγμή ούτε προγραμματισμένες συναντήσεις, ούτε σχεδιαζόμενες επικοινωνίες με Αμερικανούς αξιωματούχους. Όπως τόνισε, οι προϋποθέσεις για την έναρξη διαλόγου δεν έχουν ακόμη ωριμάσει.

Απαντώντας σε ερωτήματα για πιθανή προσέγγιση με την Ουάσιγκτον, ο Ιρανός ΥΠΕΞ υπογράμμισε ότι η Τεχεράνη θα εξέταζε συνομιλίες μόνο εφόσον υπάρξουν σαφείς και αξιόπιστοι λόγοι που θα μπορούσαν ν’ ανοίξουν τον δρόμο για ουσιαστικό διάλογο μεταξύ των δύο πλευρών.

Οι προετοιμάσίες της Τεχεράνης

Το Ιράν κλιμακώνει τη στρατιωτική του δραστηριότητα στα Στενά του Ορμούζ, επιχειρώντας ν’ αποτρέψει ενδεχόμενη αμερικανική στρατιωτική δράση. Σύμφωνα με ιρανικά και Δυτικά δημοσιεύματα, το Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) έχει αναπτύξει εκατοντάδες ταχύπλοα και πυραυλοφόρα σκάφη σε κοντινή απόσταση από το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln.

Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη γνωστή ασύμμετρη ναυτική στρατηγική της Τεχεράνης και εκλαμβάνεται ως σαφές μήνυμα αποτροπής προς την Ουάσιγκτον. Ιρανοί αξιωματούχοι αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο στοχοποίησης αμερικανικών ναυτικών μέσων και παρεμπόδισης της διεθνούς ναυσιπλοΐας στα Στενά Ορμούζ, κρίσιμο πέρασμα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου, σε περίπτωση κλιμάκωσης.

Παράλληλα, ιρανικά μέσα μετέδωσαν ότι επίκειται κοινή ναυτική άσκηση του Ιράν με Κίνα και Ρωσία στη Θάλασσα του Ομάν και τον Ινδικό Ωκεανό, αν και μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από Μόσχα και Πεκίνο.

Την ίδια ώρα, αμερικανικές πληροφορίες αναφέρουν ότι το Ιράν προχωρεί σε ανακατασκευή και ενίσχυση των πυρηνικών του εγκαταστάσεων, μεταφέροντάς τες σε βαθύτερα υπόγεια, ώστε να μειώσει την ευπάθειά τους σε διατρητικά όπλα υψηλής ισχύος. Οι κινήσεις αυτές, σε συνδυασμό με έργα θωράκισης εγκαταστάσεων που συνδέονται ιστορικά με το πυρηνικό πρόγραμμα, ενισχύουν τις εκτιμήσεις ότι η Τεχεράνη διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεκκίνησης στρατιωτικών πυρηνικών δυνατοτήτων.

Τέλος, το Ιράν εντείνει και τη συνεργασία του με την Κίνα στον τομέα της εσωτερικής ασφάλειας, επιδιώκοντας τεχνογνωσία για τον έλεγχο και την καταστολή πιθανών κοινωνικών αναταραχών.

Διαρροή κεφαλαίων και οι Φρουροί Επανάστασης

Παράλληλα με τη στρατιωτική προετοιμασία, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών έχει εντείνει τις έρευνες για ιρανικά περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό. Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, δισεκατομμύρια δολάρια έχουν μεταφερθεί το τελευταίο διάστημα από το Ιράν σε ξένους λογαριασμούς, συμπεριλαμβανομένων κεφαλαίων ανώτερων στελεχών του καθεστώτος και των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Στόχος είναι το πάγωμα, η κατάσχεση και η δήμευση αυτών των κεφαλαίων.

Καθοριστικό ρόλο σε αυτήν την προσπάθεια διαδραματίζει η απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να χαρακτηρίσει τους Φρουρούς της Επανάστασης τρομοκρατική οργάνωση, γεγονός που παρέχει στις ευρωπαϊκές Αρχές τη νομική βάση για δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων, συλλήψεις και περιορισμό δραστηριοτήτων προσώπων και οργανισμών που συνδέονται με αυτούς. Εκτιμάται ότι οι επιχειρηματικές δομές που ελέγχονται από τους Φρουρούς αντιστοιχούν σε περίπου ένα τρίτο της ιρανικής οικονομίας.

Σε ρόλο μεσολαβητή η ανήσυχη Τουρκία

Η Άγκυρα εμφανίζεται πρόθυμη ν’ αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, εκτιμώντας ότι διαθέτει τα απαραίτητα κανάλια επικοινωνίας και με τις δύο πλευρές. Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν εξέφρασε την Παρασκευή την κατηγορηματική αντίθεση της Άγκυρας σε οποιαδήποτε ξένη στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα είχε σοβαρές και αρνητικές συνέπειες για ολόκληρη την περιοχή. Μιλώντας σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Ιρανό ομόλογό του, Αμπάς Αραγτσί, ο Τούρκος ΥΠΕΞ ανέφερε ότι το Ισραήλ επιχειρεί να ενθαρρύνει στρατιωτική δράση κατά της Τεχεράνης και κάλεσε την αμερικανική διοίκηση να επιδείξει «κοινή λογική» και ν’ αποτρέψει ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Παράλληλα, ο Χακάν Φιντάν υπογράμμισε την ανάγκη άμεσης επιστροφής στις διαπραγματεύσεις για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, τονίζοντας ότι η επανέναρξη των συνομιλιών μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν αποτελεί κρίσιμο βήμα για την αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή. Όπως σημείωσε, η διπλωματία παραμένει η μόνη βιώσιμη οδός για την αποφυγή μιας ευρύτερης σύγκρουσης, εκφράζοντας παράλληλα συγκρατημένη αισιοδοξία ότι μπορούν να βρεθούν λύσεις.

ΠΗΓΗ:https://simerini.sigmalive.com/article/2026/2/2/notam-anoikta-tes-kuprou-endeixe-gia-emera-tes-krises-gia-iran/