Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε την Τετάρτη ότι «ο χρόνος τελειώνει» για το Ιράν προκειμένου να διαπραγματευτεί μια συμφωνία για τα πυρηνικά, καθώς μια «τεράστια αρμάδα», με επικεφαλής το αεροπλανοφόρο Abraham Lincoln, βρίσκεται σε απόασταση αναπνοής από τη χώρα.

Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Τραμπ δήλωσε ότι ο στόλος των αμερικανικών πλοίων που είχε διατάξει να συγκεντρωθεί στην περιοχή είναι «έτοιμος, πρόθυμος και ικανός να εκπληρώσει γρήγορα την αποστολή του, με ταχύτητα και βία, εάν χρειαστεί».

Απαντώντας χθες ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί προειδοποίησε ότι οι ιρανικές στρατιωτικές δυνάμεις βρίσκονται «με το δάκτυλο στην σκανδάλη», έτοιμες να απαντήσουν σε κάθε αμερικανική επίθεση. Ωστόσο επανέλαβε ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη για μία «δίκαιη» και «ισότιμη» συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Τίποτα από αυτά δεν αποδεικνύει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ προετοιμάζεται για επίθεση με το Ιράν, αλλά αν ήθελε να επιτεθεί αυτά ακριβώς θα έκανε: θα έστελνε μια «αρμάδα» στη Μέση Ανατολή, θα κατηύθυνε μαχητικά αεροσκάφη που συνήθως εδρεύουν στη Βρετανία στην Ιορδανία και θα ενεργοποιούσε συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας στον Κόλπο.

Και ενώ δεν γνωρίζουμε τι έχει στο μυαλό του, οι ομοιότητες με την συγκέντρωση δυνάμεων που είδαμε στη Βενεζουέλα το διάστημα που προηγήθηκε της επιχείρησης σύλληψης και απομάκρυνσης του Νικολάς Μαδούρο είναι δύσκολο να μην αφήσουν συνειρμούς. Πολύ περισσότερο μάλιστα όταν νέα δημοσκόπηση, που δημοσιεύτηκε στο Politico, δείχνει ότι οι ψηφοφόροι του Τραμπ υποστηρίζουν τη στρατιωτική επέμβαση σε περισσότερες χώρες.

Αν σε όλα αυτά προστεθεί το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εκτιμούν ότι το καθεστώς στο Ιράν είναι «πιθανώς πιο αδύναμο από ποτέ», όπως δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, τότε το ενδεχόμενο αμερικανικής επίθεσης μοιάζει αρκετά πιθανό.

Σε αυτή την περίπτωση, όπως σχολιάζει το BBC, οι πιθανοί στόχοι είναι σε μεγάλο βαθμό προβλέψιμοι, το αποτέλεσμα όμως δεν είναι. Συγκεντρώνει μάλιστα επτά πιθανά σενάρια που μπορούμε να δούμε στο Ιράν σε περίπτωση που δεν τα βρει τελικά με τις Ηνωμένες Πολιτείες:

Στοχευμένες, χειρουργικές επιθέσεις, με ελάχιστες απώλειες αμάχων και μετάβαση στη δημοκρατία

Οι αεροπορικές και ναυτικές δυνάμεις των ΗΠΑ διεξάγουν περιορισμένες, ακριβείς επιδρομές με στόχο στρατιωτικές βάσεις του σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν και των παραστρατιωτικών Basij, τοποθεσίες εκτόξευσης και αποθήκευσης βαλλιστικών πυραύλων καθώς και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Σε αυτό το σενάριο, το ήδη αποδυναμωμένο καθεστώς ανατρέπεται, με τη χώρα να μεταβαίνει τελικά σε δημοκρατικό περιβάλλον. Όπως σημειώνει όμως το BBC, πρόκειται για εξαιρετικά αισιόδοξο σενάριο, ειδικά αν λάβουμε υπόψη προηγούμενα ιστορικά ανάλογα. Η δυτική στρατιωτική επέμβαση τόσο στο Ιράκ όσο και στη Λιβύη, για παράδειγμα, δεν έφερε μια ομαλή μετάβαση στη δημοκρατία.

Το καθεστώς επιβιώνει αλλά μετριάζει τις πολιτικές του

Αυτό το σενάριο είναι πιο κοντά σε αυτό που είδαμε να συμβαίνει στη Βενεζουέλα, όπου το καθεστώς μένει άθικτο αλλά οι πολιτικές του γίνονται πιο μετριοπαθείς.

Στην περίπτωση του Ιράν, αυτό θα σήμαινε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία επιβιώνει, κάτι που δεν θα ικανοποιήσει μεγάλο αριθμό Ιρανών, αλλά αναγκάζεται να περιορίσει την υποστήριξή της προς διάφορες ένοπλες ομάδες στη Μέση Ανατολή, να σταματήσει ή να περιορίσει το πυρηνικό της πρόγραμμα και το πρόγραμμα κατασκευής βαλλιστικών πυραύλων  και φυσικά να μην αντιδράει με βίαιη καταστολή των διαμαρτυριών.

Και αυτό το σενάριο θεωρείται αρκετά απίθανο, τονίζει το BBC σημειώνοντας πως το καθεστώς αντιστέκεται στην αλλαγή εδώ και 47 χρόνια, οπότε είναι δύσκολο να αλλάξει πορεία τώρα.

Το καθεστώς καταρρέει και αναλαμβάνουν οι Φρουροί της Επανάστασης

Πολλοί πιστεύουν ότι αυτό είναι το πιθανότερο σενάριο. Αν και πολλοί στο Ιράν επιθυμούν την ανατροπή του καθεστώτος (το οποίο αποδυναμώνεται σε κάθε κύμα διαμαρτυριών), οι μουλάδες έχουν σταθερές ρίζες με ένα τεράστιο βαθύ κράτος που έχει συμφέρον να διατηρήσει το status quo.

Οι κύριοι λόγοι για τους οποίους οι διαμαρτυρίες δεν έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής να ανατρέψουν το καθεστώς είναι επειδή δεν έχουν υπάρξει σημαντικές αποστασίες προς το μέρος τους, ενώ όσοι έχουν την εξουσία είναι έτοιμοι να χρησιμοποιήσουν ακραία βία για να την διατηρήσουν.

Στη σύγχυση που θα προκύψει από τυχόν αμερικανικά πλήγματα, είναι πιθανό το Ιράν να καταλήξει να κυβερνάται από μια ισχυρή, στρατιωτική κυβέρνηση που αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης.

Το Ιράν επιτίθεται σε αμερικανικές δυνάμεις και γειτονικές χώρες

Το Ιράν έχει προειδοποιήσει ότι θα αντιδράσει σε περίπτωση που δεχθεί επίθεση. Αν και οι δυνάμεις του δεν μπορούν να συγκριθούν με το Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ, θα μπορούσε να αξιοποιήσει το οπλοστάσιό του που περιλαμβάνει βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πολλά από τα οποία είναι κρυμμένα σε σπηλιές, υπόγεια ή σε απομακρυσμένες βουνοπλαγιές.

Στόχος μπορούν να αποτελέσουν αμερικανικές βάσεις και εγκαταστάσεις που βρίσκονται διάσπαρτες κατά μήκος της αραβικής πλευράς του Κόλπου, κυρίως στο Μπαχρέιν και το Κατάρ. Παράλληλα, το Ιράν θα μπορούσε επίσης, εάν το επιθυμούσε, να βάλει στο στόχο κρίσιμες υποδομές οποιασδήποτε χώρας θεωρήσει συνένοχη στην αμερικανική επίθεση, όπως η Ιορδανία.

Ως εκ τούτου, οι Άραβες γείτονες του Ιράν στον Κόλπο, που είναι όλοι σύμμαχοι των ΗΠΑ, έχουν κάθε λόγο να ανησυχούν αυτή τη στιγμή.

Το Ιράν αντιδράει παίζοντας το χαρτί των Στενών του Ορμούζ

Αυτό το σενάριο αποτελεί απειλή για την ναυτιλία και την αγορά πετρελαίου.

Τα Στενά του Ορμούζ είναι από τους πιο κρίσιμους πετρελαϊκούς διαύλους στον πλανήτη. Πρόκειται για ένα στρατηγικό πέρασμα μεταξύ Ιράν και Ομάν, μήκους 160 χιλιομέτρων και πλάτους μόλις 33 χιλιομέτρων στο στενότερο σημείο, συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Ινδικό Ωκεανό. Από εκεί διέρχονται καθημερινά δεκάδες γιγαντιαία τάνκερ που μεταφέρουν πετρέλαιο και υγροποιημένο φυσικό αέριο από τη Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ, το Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το ίδιο το Ιράν.

Περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και μεταξύ 20-25% του πετρελαίου και των παραπροϊόντων πετρελαίου διέρχονται από αυτό το στενό κάθε χρόνο.

Το Ιράν έχει απειλήσει επανειλημμένα με κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, κυρίως ως αντίδραση σε κυρώσεις ή στρατιωτικές κινήσεις εναντίον του. Ουδέποτε, όμως, το έχει πράξει στην πράξη. Εάν το έκανε, τότε αναπόφευκτα θα επηρέαζε το παγκόσμιο εμπόριο και τις τιμές του πετρελαίου.

Ήδη πάντως οι Φρουροί της Επανάστασης απείλησαν με τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ σε περίπτωση επίθεσης.

Το Ιράν αντεπιτίθεται, βυθίζοντας ένα αμερικανικό πολεμικό πλοίο

Σύμφωνα με αμερικανική πηγή του BBC, μία από τις απειλές που έχει εκτοξεύσει ανά τα χρόνια το Ιράν που ανησυχεί περισσότερο τις ΗΠΑ είναι μια μαζική επίθεση κατά την οποία εκτοξεύονται τόσα πολλά drones υψηλής εκρηκτικότητας και γρήγορα πολεμικά πλοία εναντίον ενός ή πολλαπλών στόχων, που ακόμη και οι ισχυρές άμυνες του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ δεν θα είναι σε θέση να τα αντιμετωπίσουν όλα εγκαίρως.

Το Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης έχει αντικαταστήσει το συμβατικό Ναυτικό του Ιράν στον Κόλπο ενώ ορισμένοι διοικητές του σώματος εκπαιδεύτηκαν ακόμη και στο Ντάρτμουθ κατά την εποχή του Σάχη. Μάλιστα οι ναυτικές δυνάμεις του Ιράν έχουν επικεντρώσει μεγάλο μέρος της εκπαίδευσής τους στον αντισυμβατικό ή «ασύμμετρο» πόλεμο, αναζητώντας τρόπους για να ξεπεράσουν ή να παρακάμψουν τα τεχνικά πλεονεκτήματα που απολαμβάνει ο κύριος αντίπαλός τους, ο Πέμπτος Στόλος του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ.

Η βύθιση ενός αμερικανικού πολεμικού πλοίου, συνοδευόμενη από την πιθανή σύλληψη επιζώντων μεταξύ του πληρώματός του, θα ήταν μια τεράστια ταπείνωση για τις ΗΠΑ.

Αν και θεωρείται απίθανο το σενάριο, έχουμε δει να συμβαίνει κάτι παρόμοιο όταν η Αλ Κάιντα πραγματοποίησε βομβιστική επίθεση αυτοκτονίας στο αντιτορπιλικό USS Cole, αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, στο λιμάνι του Άντεν το 2000, σκοτώνοντας 17 Αμερικανούς ναύτες. Πριν από αυτό, το 1987, ένας Ιρακινός πιλότος τζετ εκτόξευσε κατά λάθος δύο πυραύλους Exocet σε αμερικανικό πολεμικό πλοίο, το USS Stark, σκοτώνοντας 37 ναύτες.

Το καθεστώς καταρρέει, καλώς ήρθες χάος

Αυτός είναι ένας πολύ ρεαλιστικός κίνδυνος και αποτελεί μία από τις κύριες ανησυχίες των γειτονικών χωρών του Ιράν, όπως το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία.

Εκτός από την πιθανότητα να δούμε ένα εμφύλιο πόλεμο, υπάρχει επίσης ο κίνδυνος, μέσα στο χάος και τη σύγχυση, οι εθνοτικές εντάσεις να μετατραπούν σε ένοπλη σύγκρουση, καθώς οι Κούρδοι, οι Μπαλούχοι και άλλες μειονότητες προσπαθούν να προστατεύσουν τον λαό τους εν μέσω ενός εθνικού κενού εξουσίας.

Πολλοί στη Μέση Ανατολή, με πρώτο το Ισραήλ, θα ήθελαν να δουν την πτώση του καθεστώτος, αλλά κανείς δεν θέλει να δει τη μεγαλύτερη χώρα της περιοχής, με πληθυσμό περίπου 93 εκατομμύρια, να βυθίζεται στο χάος πυροδοτώντας ανθρωπιστική και προσφυγική κρίση.

Πηγή: naftemporiki.gr

https://simerini.sigmalive.com/article/2026/1/29/montelo-benezouelas-sklere-antepithese-e-khaos-ta-7-senaria-gia-ten-epomene-mera-sto-iran-se-periptose-pou-epitethoun-oi-epa/