9/8/2026
γράφει ο Ανδρέας Πιμπίσιης
Το αποτύπωμα της επίσκεψης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο ήταν οπωσδήποτε θετικό, υπογραμμίζει ο Ελληνοκύπριος διαπραγματευτής στο Κυπριακό, Μενέλαος Μενελάου. Μιλώντας στον Φιλελεύθερο της Κυριακής ο Μ. Μενελάου ξεκαθαρίζει πως το πλαίσιο μέσα στο οποίο διεξάγεται η προσπάθεια του ΓΓ ΟΗΕ είναι το ομοσπονδιακό.
Ως προς το επόμενο βήμα στο Κυπριακό, σύμφωνα με τον διαπραγματευτή της ελληνοκυπριακής πλευράς, αυτό δεν είναι άλλο από τη σύγκληση της διευρυμένης συνάντησης στην οποία θα αποφασιστεί η επανέναρξη των συνομιλιών με στόχο την επίτευξη συνολικής λύσης.
- Περαιτέρω σημειώνει πως «με αυτό τον τρόπο θα γίνει το βήμα το οποίο επιζητούμε για να τεθεί η προσπάθεια και πάλι πάνω στις ράγες».
- Αυτό που καταγράφεται ως ανησυχία για την πάρα πέρα πορεία της προσπάθειας του Αντόνιο Γκουτέρες είναι η στάση της τουρκικής πλευράς και κυρίως επανάληψη του αρνητικού μοτίβου που κατ’ επανάληψη έχει καταγραφεί. Αυτό το μοτίβο, σύμφωνα με τον κ. Μενελάου, είναι η θέση της Άγκυρας για λύση «δύο κρατών», η αμφισημία όσον αφορά τη στάση της τουρκοκυπριακής πλευράς καθώς και η γενικότερη στάση της τουρκικής πλευράς «η οποία λειτουργεί παρελκυστικά και επιβραδύνει τις εξελίξεις».
- Αναφερόμενος στην προσεχή συνάντηση των δύο ηγετών στις 26 Αυγούστου ο κ. Μενελάου υπογραμμίζει πως αυτό που έχει σημασία είναι η ουσία και «να υπάρχει πολιτική βούληση για να έχουμε αποτέλεσμα».
– Μετά την επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, τι είναι αυτό που κρατάτε ως ουσία από αυτή την επίσκεψη;
– Την αναφορά του Γενικού Γραμματέα στις συγκλίσεις, η οποία είναι σαφής, ως προς ένα πάρα πολύ καθοριστικό στοιχείο της όλης προσπάθειας ότι:
Πρώτον, το πλαίσιο εντός του οποίου διεξάγεται αυτή η προσπάθεια είναι το ομοσπονδιακό.
Δεύτερον, ότι όλα όσα είχαν επιτευχθεί μέχρι και το πέρας της προηγούμενης προσπάθειας, που είναι αυτά που ονομάζουμε ως κεκτημένο των συνομιλιών θα πρέπει να διαφυλαχθούν, να επαναβεβαιωθούν και να επαναρχίσει μια νέα προσπάθεια που να επικεντρωθεί σ’ εκείνα τα οποία απομένουν με στόχο την επίτευξη συνολικής λύσης.
Και ασφαλώς ότι θα πραγματοποιηθεί επόμενη διευρυμένη συνάντηση, στόχος της οποίας είναι να αποφασιστεί η επανέναρξη συνομιλιών.
– Έχει λεχθεί από αρκετούς ότι η επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα δεν ήταν επιτυχημένη. Ποια η δική σας εκτίμηση;
– Το αποτύπωμα της επίσκεψης του Γενικού Γραμματέα ήταν οπωσδήποτε θετικό για τους λόγους που έχουμε αναφέρει προηγουμένως. Γιατί υπάρχουν επόμενα βήματα, θα γίνει η αναγκαία προεργασία, πάνω στις συγκλίσεις οι οποίες όπως έχουμε πει είναι το ομοσπονδιακό πλαίσιο. Είναι σαφές αυτό. Και έχει πολύ μεγάλη σημασία ότι έγινε αυτή η αναφορά, όταν από πλευράς Τουρκίας συνεχίζουν να επαναλαμβάνονται οι θέσεις περί «δύο κρατών».
Και θα πραγματοποιηθεί η επόμενη διευρυμένη συνάντηση με στόχο να ληφθεί απόφαση για επανέναρξη διαδικασίας συνομιλιών. Θα μπορούσε – και από πλευράς των Ηνωμένων Εθνών, του ίδιου του Γενικού Γραμματέα έχει καταβληθεί μεγάλη προσπάθεια, προς την οποία εμείς ήμασταν υποβοηθητικοί – να είχαμε ακόμα περισσότερα αποτελέσματα από την επίσκεψη του ΓΓ. Και όσον αφορά την ουσία και όσον αφορά μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Δεν κατέστη αυτό εφικτό, λόγω των γνωστών εμποδίων, αλλά η προσπάθεια συνεχίζεται.
– Είστε αισιόδοξος ότι θα πραγματοποιηθεί η άτυπη πολυμερής διάσκεψη; Γιατί κάποιος που βλέπει εξ αποστάσεως θα δει ότι τα δεδομένα δεν είναι και τόσο θετικά.
– Είναι γεγονός ότι μέχρι σήμερα έχουμε βρεθεί αντιμέτωποι με ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο από τουρκικής πλευράς: πρώτον, επανάληψη από την Άγκυρα της γνωστής θέσης για λύση «δύο κρατών», η οποία επαναλήφθηκε μετά και την επίσκεψη του ΓΓ, δεύτερον, μίας αμφισημίας όσον αφορά τη στάση της τουρκοκυπριακής πλευράς από την οποία δεν έχει εκφραστεί με σαφήνεια δημόσια η δέσμευση στο ομοσπονδιακό πλαίσιο. Και τρίτον, μιας γενικότερης προσέγγισης από τουρκικής πλευράς όλο το προηγούμενο διάστημα η οποία λειτουργεί παρελκυστικά και επιβραδύνει τις εξελίξεις.
Ελπίζουμε αυτό να μην είναι το μοτίβο με το οποίο θα συνεχίσουμε να είμαστε αντιμέτωποι και το επόμενο διάστημα. Πάντως από πλευράς του Γενικού Γραμματέα υπάρχει η αποφασιστικότητα και η δέσμευση να προχωρήσει, όπως έχει πει και στη δήλωσή του. Και από δικής μας πλευράς θα γίνουν όλα όσα μας αναλογούν προκειμένου να προχωρήσουν τα πράγματα.
– Ο ΓΓ επικαλέστηκε τη θετική ανταπόκριση και τη σύμφωνη γνώμη όλων των μερών για την πραγματοποίηση επόμενης διευρυμένης συνάντησης;
– Ναι. Γι’ αυτό περιέλαβε τη σχετική αναφορά στη δήλωσή του.
– Η αποφασιστικότητα του ΓΓ δείχνει ότι τον ανησυχεί η επόμενη μέρα, τι θα γίνει μετά τη δική του αποχώρηση;
– Θέλει, κι αυτό είναι πιστεύω πολύ ορατό, να τεθεί η προσπάθεια για το Κυπριακό ξανά πάνω στις ράγες και να διαφυλαχθεί το κεκτημένο των συνομιλιών, οι συγκλίσεις οι οποίες είχαν επιτευχθεί μέχρι και την ολοκλήρωση της προηγούμενης προσπάθειας, το 2017, υπό τη δική του αιγίδα. Διότι αντιλαμβάνεται, και το έχει πει και στα μηνύματα τα οποία έδωσε κατά την εδώ παρουσία του, ότι σ’ αυτή την πάρα πολύ δύσκολη περίοδο για τις διεθνείς σχέσεις, το διεθνές σύστημα, για τα ίδια Ηνωμένα Έθνη και για την περιοχή μας, έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία και πρέπει να εντατικοποιηθούν οι προσπάθειες για διαμόρφωση συνθηκών και προοπτικής για την επίτευξη πολιτικών λύσεων εντός του πλαισίου του διεθνούς δικαίου.
– Όσον αφορά τις συγκλίσεις, τι να περιμένουμε, ποια τα επόμενα βήματα;
– Θα γίνει η καταγραφή από πλευράς των Ηνωμένων Εθνών. Έχουν για αυτό το σκοπό τους εμπειρογνώμονες οι οποίοι είχαν εμπλακεί και στο παρελθόν, έχουν τη γνώση, την εμπειρία και τη θεσμική μνήμη για να διεκπεραιώσουν με επιτυχία αυτό το έργο.
Το επόμενο βήμα θα είναι η σύγκληση διευρυμένης συνάντησης, η οποία με βάση αυτή την καταγραφή, αποτέλεσμα της οποίας θα πρέπει να είναι η επαναβεβαίωση των συγκλίσεων, έτσι ώστε να επικεντρωθεί η προσπάθεια πάνω στα θέματα που απομένουν, να αποφασιστεί η επανέναρξη των συνομιλιών με στόχο την επίτευξη συνολικής λύσης.
– Ο Γενικός Γραμματέας είπε ότι η διάσκεψη, όταν θα συγκληθεί, θα είναι για να ανακοινώσει έναρξη συνομιλιών.
– Αυτός είναι ο στόχος, αυτό είναι το βασικό ζητούμενο. Με αυτό τον τρόπο θα γίνει το βήμα το οποίο επιζητούμε για να τεθεί η προσπάθεια και πάλι πάνω στις ράγες.
– Αυτό σημαίνει ότι θα προηγηθεί μια σημαντική δουλειά στο μεταξύ και η διάσκεψη θα είναι κάπως τελετουργική;
– Δεν θα έλεγα ότι θα είναι τελετουργική. Αλλά οπωσδήποτε η προσπάθεια είναι να γίνει η προεργασία και να πάμε σ’ αυτή τη διευρυμένη συνάντηση, ει δυνατόν, έχοντας από πριν ολοκληρωμένο εκείνο το οποίο θα ανακοινωθεί κατά τη συνάντηση ως το αποτέλεσμα.
Τέθηκαν επιπλέον απαιτήσεις από την τ/κ πλευρά για σημεία διέλευσης
– Τι γίνεται με τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης;
– Κατά την εδώ παρουσία του Γενικού Γραμματέα έγινε εκ νέου προσπάθεια για να επιτευχθεί συμφωνία στο θέμα της διάνοιξης επιπλέον σημείων διέλευσης. Ο Γενικός Γραμματέας επανέλαβε με πιο συγκεκριμένο τρόπο αυτή τη φορά την πρόταση την οποία είχε υποβάλει από τον Ιούλιο του περασμένου χρόνου για μία συμβιβαστική λύση πάνω στο δρομολόγιο του σημείου διέλευσης Αθηένου-Πυρόι-Αγλαντζιά. Στο πλαίσιο ενός πακέτου που θα περιελάβανε και το σημείο διέλευσης της Μιας Μηλιάς.
Η δική μας απάντηση σ’ αυτή την πρόταση ήταν θετική. Δεν ίσχυσε το ίδιο για την απάντηση της τουρκοκυπριακής πλευράς.
– Θα συνεχίσει η συζήτηση γι’ αυτό το θέμα;
– Ναι, η προσπάθεια δεν εγκαταλείπεται. Ασφαλώς εκείνο το οποίο χρειάζεται είναι η πολιτική βούληση. Γιατί πιστεύουμε ότι τα στοιχεία τα οποία είναι αναγκαία, για μια λογική και ισορροπημένη συμφωνία, είναι εκεί. Αυτή η λογική και ισορροπημένη προσέγγιση, αποτελεί πρόταση των Ηνωμένων Εθνών.
– Άρα και η πλευρά των Ηνωμένων Εθνών αντιλαμβάνεται ότι το άνοιγμα των δύο σημείων διέλευσης αποτελεί πακέτο;
– Ναι, η πρόταση αφορούσε σε δύο σημεία διέλευσης. Τη Μια Μηλιά και το Αθηένου-Πυρόι-Αγλαντζιά.
– Και στο μεταξύ προέκυψαν και κάποιες άλλες εισηγήσεις από την τουρκοκυπριακή πλευρά που δυσκολεύουν την όλη προσπάθεια;
– Όπως σας είπα, η πρόταση των ΗΕ δεν έγινε αποδεκτή από την τουρκοκυπριακή πλευρά. Τέθηκαν επιπλέον απαιτήσεις. Μια εκ των οποίων ήταν να περιληφθεί και το σημείο διέλευσης που συνδέει τα Λύμπια με τη Λουρουτζίνα. Εμείς είπαμε ότι αυτό μπορεί να γίνει με τη συμπερίληψη και της δικής μας πρότασης για τα Κόκκινα. Και να έχουμε συμφωνία για τέσσερα σημεία διέλευσης. Δεν έγινε ούτε αυτό αποδεκτό από τουρκοκυπριακής πλευράς.
– Η εικόνα που παρουσιάζεται είναι ότι είναι υπερβολικό να κολλά η όλη προσπάθεια στο Κυπριακό σε ένα οδόφραγμα. Εσείς πώς το βλέπετε;
– Η δική μας προσπάθεια ήταν πάντα να υπάρξει συμφωνία για το θέμα. Δεχθήκαμε την πρόταση των ΗΕ για τα δύο σημεία διέλευσης. Ανταποκριθήκαμε θετικά στη συμβιβαστική πρόταση των ΗΕ από τον περασμένο Ιούλιο. Το επαναλάβαμε και τώρα που ήταν εδώ ο ΓΓ. Προσπαθήσαμε να διευρυνθεί το πακέτο και να γίνουν τέσσερα τα σημεία διέλευσης. Υπάρχει και η πρότασή μας για ένα σημείο διέλευσης για πεζούς στην εντός των τειχών πόλη της Λευκωσίας, ως πρώτο βήμα. Δώσαμε πολλές διεξόδους.
Τούτων λεχθέντων, η δυστοκία σε αυτό το θέμα δεν ήταν για εμάς ποτέ λόγος για να μην προχωρούν τα πράγματα για την ουσία.
Δυστυχώς, το μοτίβο με το οποίο βρισκόμαστε αντιμέτωποι, από την άλλη πλευρά είναι να παρεμποδίζεται η επίτευξη προόδου και σ’ αυτά τα θέματα, και στη συνέχεια να γίνεται επίκληση της απουσίας προόδου ως δικαιολογίας για να μην προχωρήσουν τα πράγματα και για την ουσία. Λέω τα γεγονότα. Δεν μας ενδιαφέρει, ούτε μας εξυπηρετεί το παιχνίδι του ποιος φταίει.
– Ένα θέμα που συζητείται δημοσίως είναι το κατά πόσο τα ΜΟΕ αποτελούν προϋπόθεση ώστε να πραγματοποιηθεί μια διευρυμένη διάσκεψη;
– Μέσα από ένα τέτοιο πρίσμα, θα μπορεί ουσιαστικά κάποιος να παρεμποδίζει την επίτευξη συμφωνίας για ΜΟΕ και μετά να επικαλείται την απουσία συμφωνίας για να εμποδίσει επόμενα βήματα. Θέλουμε συμφωνία για σημεία διέλευσης. Είμαστε και θα συνεχίσουμε να είμαστε βοηθητικοί για να υπάρξει συμφωνία. Τα ουσιαστικά βήματα όμως θα πρέπει να προχωρήσουν.
Διότι η αίσθηση η οποία προκύπτει από τοποθετήσεις της τουρκοκυπριακής πλευράς, είναι ότι φαίνεται να αντιμετωπίζει το θέμα ως προϋπόθεση. Και αυτό παραπέμπει στο ίδιο μοτίβο το οποίο έχει εκδηλωθεί όλο το προηγούμενο διάστημα. Παρεμπόδιση προόδου και μετά επίκληση της ως δικαιολογίας για παρεμπόδιση βημάτων για την ουσία.
Χρειάζεται πολιτική βούληση για να έχουμε αποτέλεσμα
– Το τελευταίο μου ερώτημα έχει να κάνει με τις συναντήσεις των δύο ηγετών. Έχει λεχθεί για συναντήσεις μέχρι και μία φορά την εβδομάδα.
– Είμαστε σε επαφή με την τουρκοκυπριακή πλευρά και όπως έχει ανακοινωθεί θα πραγματοποιηθεί επόμενη συνάντηση των δύο ηγετών στις 26 Αυγούστου. Οι συναντήσεις σε επίπεδο ηγετών έχουν γίνει πιο πυκνές από τον περασμένο Οκτώβριο. Βεβαίως, πέραν του αριθμού και της συχνότητας των συναντήσεων, είναι κυρίως θέμα ουσίας. Να υπάρχει πολιτική βούληση για να έχουμε αποτελέσματα.
– Ποια θέματα θα συζητήσουν οι δύο ηγέτες;
– Το επίκεντρο των συζητήσεων κατά το επόμενο διάστημα θα είναι η ουσιαστική προετοιμασία η οποία πρέπει να γίνει προκειμένου να διασφαλιστεί αυτό που έχουμε αναφερθεί προηγουμένως ότι είναι ο στόχος από την επόμενη διευρυμένη συνάντηση που είναι η επανέναρξη συνομιλιών. Και ει δυνατόν, να πάμε στην επόμενη διευρυμένη συνάντηση έχοντας εξασφαλισμένο από πριν αυτό το αποτέλεσμα.
ΠΗΓΗhttps://www.philenews.com/politiki/article/1757290/menelaou-prospatheia-gg-omospondiako-plaisio/:
