Η Γαλλία θ’ αναγνωρίσει τον Σεπτέμβριο το παλαιστινιακό κράτος. Πρόκειται για μια συμβολικής σημασίας, επίσημη κίνηση, η οποία τοποθετεί τη Γαλλία σε μια νέα σελίδα της ισραηλινο-παλαιστινιακής σύγκρουσης. Τι σημαίνει αυτή η μελλοντική αναγνώριση; Γιατί η Γαλλία επιλέγει να το κάνει τώρα; Τι την οδήγησε σε αυτήν την αλλαγή στάσης;

Αλλαγή πολιτικής

Είναι η πρώτη φορά, που η Γαλλία διεκδικεί το δικαίωμα των Παλαιστινίων σε ένα κράτος χωρίς να περιμένει μια συμφωνία ειρήνης. Μέχρι τώρα το Παρίσι ακολουθούσε το πλαίσιο των συμφωνιών του Όσλο (1993), οι οποίες εξαρτούν την αναγνώριση από τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των δυο μερών. Σήμερα οι διαπραγματεύσεις είναι νεκρές και η προοπτική αναγνώρισης μέσα σε αυτό το πλαίσιο λύσης είναι απίθανη.

Η Γαλλία θα είναι το πρώτο κράτος των G7 και το πρώτο μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που θα έχει αναγνωρίσει την Παλαιστίνη. Η Γαλλία έσπασε τη σιωπή, σε αντίθεση με άλλα κράτη που επιλέγουν την ασάφεια. Δεν θα είναι η πρώτη που θ’ αναγνωρίσει την Παλαιστίνη: Η Κύπρος μαζί με άλλα ευρωπαϊκά κράτη έχoυν αναγνωρίσει το κράτος της Παλαιστίνης από το 1988. Το ίδιο έχουν κάνει και άλλοι Ευρωπαίοι σύμμαχοι, η Σουηδία το 2014, η Ισπανία, η Νορβηγία, η Σλοβενία και η Ιρλανδία το 2024. Συνολικά, 147 από τα 193 κράτη-μέλη του ΟΗΕ έχουν αναγνωρίσει επίσημα το παλαιστινιακό κράτος.

Επιπλέον, ο Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου δέχεται πιέσεις ν’ ακολουθήσει το παράδειγμα του Γάλλου Προέδρου. Η στροφή της κοινής γνώμης φαίνεται να είναι παγκόσμιο φαινόμενο, όλοι θυμόμαστε τα κινήματα στις αμερικανικές Ivy League πανεπιστημιακές σχολές, αλλά και στις σχολές του Παρισιού, ειδικά στη Σορβόννη πριν από δύο χρόνια.

Η διχασμένη ΕΕ

Στη Γαλλία, η ιδέα ότι η ειρήνη θα μπορούσε να επιτευχθεί για να μπορέσουμε ν’ αναγνωρίσουμε την Παλαιστίνη δεν είναι πλέον μια αξιόπιστη συνταγή επιτυχίας. Το Παρίσι έθεσε λοιπόν ένα ρητορικό σημάδι, αλλά η επίσημη αναγνώριση θα έρθει μόνο τον Σεπτέμβριο, μετά από διαβουλεύσεις με διάφορους Ευρωπαίους εταίρους. Παρ’ όλα αυτά, η ΕΕ είναι διχασμένη στο θέμα, με τους Υπουργούς Εξωτερικών της ΕΕ ν’ αποφασίζουν να μη συμφωνήσουν ακόμη σε έναν κατάλογο 10 επιλογών για την απάντηση στη δράση του Ισραήλ στη Γάζα κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίασης του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων. Η αλλαγή θέσης της ΕΕ απαιτεί την αλλαγή στάσης της Γερμανίας, η οποία διέπεται από το «staatsraison», ένα αίσθημα ιστορικής ευθύνης απέναντι στο Ισραήλ λόγω του ολοκαυτώματος. Γι’ αυτούς, η αναγνώριση είναι ένα από τα τελευταία στάδια της λύσης των δυο κρατών.

Χαμάς και Φατάχ

Η Παλαιστινιακή Αρχή αποδυναμώνεται και αμφισβητείται όλο και περισσότερο, ενώ η Χαμάς παραμένει ενεργή και είναι στρατιωτικά ανεξέλεγκτη. Το Ισραήλ απορρίπτει κατηγορηματικά οποιαδήποτε μονομερή αναγνώριση, θεωρώντας την ως ενθάρρυνση της τρομοκρατίας. Παρά τις καταδίκες, η εποικιστική πολιτική συνεχίζεται στη Δυτική Όχθη.

Η δημιουργία βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους φαντάζει ακόμα μακρινή πραγματικότητα. Η Γαλλία μάς υπενθυμίζει ότι η αδικία δεν μπορεί να είναι αιώνια και ότι η αναγνώριση είναι προϋπόθεση για την ειρήνη, όχι ανταμοιβή γι’ αυτήν. Η επιλογή της Γαλλίας φαίνεται να είναι ένα στρατηγικό στοίχημα. Η Γαλλία επιδιώκει να ξαναγίνει διπλωματική δύναμη ικανή να διατηρεί τις ισορροπίες και να συνομιλεί και με τις δύο πλευρές. Αυτή η προσπάθεια φαίνεται να στοχεύει στην αναζωογόνηση της γαλλικής διπλωματίας.

Ο μοχλός και το μπούμερανγκ

Παρά ταύτα, η δήλωση του Μακρόν λειτουργεί σαν διπλωματικός μοχλός, που επαναφέρει την πολιτική εγκυρότητα στη λύση των δύο κρατών και απομονώνει τη σκληρή γραμμή του Νετανιάχου, στέλνοντας παράλληλα σαφές μήνυμα προς την Ουάσιγκτον. Η αναγνώριση δεν είναι το τέλος αλλά η αρχή στο διπλωματικό παιχνίδι, αν η Γαλλία θέλει ν’ αποτελέσει έναν αποφασιστικό παίκτη, πρέπει να ασκήσει πίεση στις διαπραγματεύσεις, να στηρίξει τις μετριοπαθείς δυνάμεις και να απαιτήσει λογοδοσία.

Θα μπορούσαμε να αναρωτηθούμε εάν η Γαλλία στην προσπάθειά της ν’ αναζωογονήσει την διπλωματία της θα την οδηγήσει σε αποτυχία. Γιατί ο Γάλλος Πρόεδρος επιδιώκει τώρα να παίξει έναν αποφασιστικό ρόλο στην ισραηλινο-παλαιστινιακή σύγκρουση, όταν η Γαλλία έχει τον μεγαλύτερο εβραϊκό πληθυσμό στην Ευρώπη; Φαίνεται παράδοξο ότι προσπαθεί ν’ αποτελέσει έναν παίκτη που μιλά και με τις δύο πλευρές όταν την ίδια στιγμή με αυτήν την κίνηση αποδοκιμάζεται από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, οι οποίες καταδίκασαν την εκ των προτέρων αναγνώριση. Αυτή η κίνηση φαίνεται ότι αποτελεί μέρος της ευρύτερης προσπάθειας της Γαλλίας να χειραφετηθεί διπλωματικά από τις ΗΠΑ και να σταθεί μόνη της, χωρίς όμως να βλέπει την ευρύτερη εικόνα σε βάθος χρόνου. Επιπλέον, γνωρίζοντας ότι η Χαμάς είναι εκτός ελέγχου, θα ήταν εύλογο να διερωτηθούμε κατά πόσον η εξέλιξη αυτή θα συμβάλει στις αποτρόπαιες πράξεις της Χαμάς, που ανταποδίδονται από τους Ισραηλινούς.

Περαιτέρω, δεν θα πρέπει να παραβλέπεται η χρονική στιγμή της επιλογής του Γάλλου Προέδρου που ενδιαφέρεται τώρα, ιδίως ενόψει της εσωτερικής κατάστασης της χώρας, με ένα δημόσιο έλλειμμα που για άλλες χώρες της ΕΕ θα είχε οδηγήσει σε μνημόνιο, όπως θυμόμαστε καλά στην περίπτωση της Ελλάδας, που ήταν καταστροφικό για την οικονομία της χώρας, η οποία ακόμη και τώρα προσπαθεί να ανακάμψει. Θα μπορούσε κανείς να υποθέσει ότι η δήλωση αναγνώρισης ίσως να αποσκοπεί στο εξής: να αποσπάσει την προσοχή από τα εσωτερικά προβλήματα της Γαλλίας.

Το βέτο των ΗΠΑ και η πλήρης κατάληψη

Η Γαλλία και η Σαουδική Αραβία έχουν στόχο στη διάσκεψη της Νέας Υόρκης τον Σεπτέμβριο, να τερματίσουν τη σύγκρουση Ισραήλ-Παλαιστίνης, με προοπτική τη λύση των δύο κρατών. Μεγάλες φιλοδοξίες που σκοντάφτουν στη σκληρή πραγματικότητα. Η Παλαιστίνη είναι κράτος μη μέλος, παρατηρητής του ΟΗΕ, χωρίς δικαίωμα ψήφου επί των ψηφισμάτων. Τη μεγάλη δυσκολία αποτελούν οι ΗΠΑ και το βέτο τους στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Είναι ακλόνητοι υποστηρικτές του Ισραήλ. Όπως αναμενόταν, ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός και ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο καταδίκασαν την απόφαση του Γάλλου Προέδρου.

Συγκεκριμένα, οι ΗΠΑ χάρη στο δικαίωμα βέτο έχουν μπλοκάρει περίπου 50 δεσμευτικά ψηφίσματα για το εβραϊκό κράτος, τα οποία ακόμη και όταν τα υπερψήφιζαν, το Ισραήλ δεν τα εφάρμοζε. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το ψήφισμα 242 που υιοθετήθηκε το 1967, κατά τη διάρκεια του πολέμου των 6 ημερών, το οποίο απαιτούσε την αποχώρηση του Ισραήλ από τα κατεχόμενα εδάφη. 58 χρόνια μετά, δεν υπήρξαν ποτέ τόσοι πολλοί έποικοι στα κατεχόμενα εδάφη, οπότε είναι σαφές ότι ο ΟΗΕ αποτυγχάνει να εφαρμόσει το διεθνές δίκαιο. Είναι αυτοί οι έποικοι που αποτελούν το βασικό εμπόδιο στη λύση των 2 κρατών. Το ζήτημα των εποίκων μάς θυμίζει ιδιαίτερα την Κύπρο και την κατάσταση στα κατεχόμενα, όπου από την εισβολή και μετά γίνεται προσπάθεια ν’ αλλάξει η δημογραφία του νησιού, ώστε να κερδίσουν υποστήριξη στις διαπραγματεύσεις και να ανατραπεί η ισορροπία δυνάμεων και τελικά να ξαναγραφτεί η Ιστορία.

Στη Δυτική Όχθη ζουν 500.000 και στην Ανατολική Ιερουσαλήμ 250.000 Ισραηλινοί έποικοι. Η καθημερινότητα στη Γάζα είναι εφιαλτική και εκατομμύρια Παλαιστίνιοι υποφέρουν. Θα χρειαστούν χρόνια για να ξαναχτιστεί η περιοχή. Θα μπορούσε λοιπόν να αναρωτηθεί κανείς αν η ελπίδα για ένα παλαιστινιακό κράτος μοιάζει απατηλή. Μια λύση πρέπει ν’ αντιμετωπίσει πλήθος ζητημάτων ασφάλειας: την ανασυγκρότηση, τη διακυβέρνηση της Γάζας, την οριστική πολιτική και στρατιωτική εξουδετέρωση της Χαμάς (που έχει απονομιμοποιηθεί πλήρως μετά τις σφαγές της 7ης Οκτωβρίου). Και όλα αυτά είναι απλώς το σημείο εκκίνησης, που μας φέρνει στις 21 Σεπτεμβρίου 2025. Εάν υπάρχει Γάζα, υπό την έννοια ότι ο Νετανιάχουν επιδιώκει να καταλάβει ολόκληρη τη Γάζα δημιουργώντας στρατιωτικά τετελεσμένα, που θα μεταφέρει στο διπλωματικό πεδίο με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για την τελική μορφή της λύσης.

ΠΗΓΗ:https://simerini.sigmalive.com/article/2025/8/10/anagnorise-tes-palaistines-apo-te-gallia-to-parisi-apenanti-sten-ouasigkton-kai-to-tel-abib/